Potwierdzenie umowy przez SMS

Wspomniana zmiana przepisów oznacza, że polski

ustawodawca zdecydował się zaostrzyć rygory zawierania z konsumentem umowy przy

wykorzystaniu telefonu. Działalność różnego rodzaju „call center” stosujących

bez skrupułów techniki marketingowe okazała się istotnym zagrożeniem dla

interesów konsumentów. Niezapowiedziany kontakt telefoniczny wiąże się przecież

z elementem zaskoczenia, czemu może towarzyszyć podejmowanie przez konsumenta

nieprzemyślanych decyzji. Można wtedy mówić o wątpliwościach co do treści

złożonego przez konsumenta oświadczenia.

Ustawodawca wyszedł naprzeciw oczekiwaniom co

do wzmocnienia ochrony konsumenta w kontakcie z profesjonalistami. W art. 20

ust. 2 Ustawy o prawach konsumenta znalazł się przepis:

Art. 20

2. Jeżeli przedsiębiorca proponuje konsumentowi zawarcie umowy przez telefon,

ma obowiązek potwierdzić treść proponowanej umowy utrwaloną na papierze lub

innym trwałym nośniku. Oświadczenie konsumenta o zawarciu umowy jest skuteczne,

jeżeli zostało utrwalone na papierze lub innym trwałym nośniku po otrzymaniu

potwierdzenia od przedsiębiorcy.

Z powyższego wynika, że oprócz samego kontaktu

telefonicznego, traktowanego jedynie jako propozycja zawarcia umowy, konieczne

jest potwierdzenie treści umowy na trwałym nośniku. Powstaje więc pytanie, czy

krótka wiadomość tekstowa (SMS) zalicza się do trwałych nośników?

Definicję pojęcia „trwały nośnik” znajdziemy w

art. 2 pkt 4 Ustawy o prawach konsumenta:

Art. 2

4) trwały nośnik – materiał lub narzędzie umożliwiające konsumentowi lub

przedsiębiorcy przechowywanie informacji kierowanych osobiście do niego, w

sposób umożliwiający dostęp do informacji w przyszłości przez czas odpowiedni

do celów, jakim te informacje służą, i które pozwalają na odtworzenie

przechowywanych informacji w niezmienionej postaci;

Zajmowaliśmy się tym problemem w jednym z

wcześniejszych wpisów (Trwały nośnik – cóż to takiego?).

Przypomnieć więc należy, że kluczowe dla trwałego nośnika jest zapisywanie i

odtwarzanie na nim informacji, której treść nie powinna ulegać zmianie. Zakres

tej definicji wynika również z dyrektywy unijnej 2011/83/UE, w wyniku

implementacji której doszło do uchwalenia Ustawy o prawach konsumenta.

Prawodawca europejski kwalifikuje w ramach trwałego nośnika nie tylko

tradycyjny papier, ale również: pamięć USB, płyty CD-ROM, DVD, karty pamięci,

dyski twarde komputerów, oraz pocztę elektroniczną. Podkreśla się, że główną

funkcją jaką taki nośnik powinien spełniać jest umożliwienie konsumentowi

przechowywania informacji tak długo, jak jest to konieczne w celu ochrony jego

interesów związanych ze stosunkiem łączącym go z przedsiębiorcą.

UOKiK i UKE przedstawiły swoje stanowisko

dotyczące relacji ustaw Prawo telekomunikacyjne i o prawach konsumenta w dniu

10.12.2014 r. Wynika z niego, że wiadomość SMS może być uznana za trwały nośnik

w rozumieniu ustawy tylko wtedy, gdy łącznie zostaną spełnione następujące

warunki:

1. będzie umożliwiała przechowywanie

   informacji kierowanych do konsumenta osobiście;

2. konsument będzie miał umożliwiony

   dostęp do informacji w przyszłości;

3. dostęp w przyszłości będzie

   zagwarantowany na okres czasu, który będzie odpowiedni do celów, jakim

   przekazane informacje służą i będzie narzędziem, które pozwoli na odtworzenie

   przechowywanych informacji w niezmienionym formacie.

Dokument ten nie ma co prawda charakteru

prawnie wiążącego, jednak w zakresie interpretacji przepisów nowej ustawy ma

istotne znaczenie. Biorąc pod uwagę wskazane warunki stwierdzić można, że

wiadomość SMS przesłana przez przedsiębiorcę na telefon konsumenta spełnia te

kryteria.

Pozostaje kwestia katalogu obowiązków

informacyjnych, jakie przedsiębiorca musi przekazać konsumentowi i tego, czy

taka ilość informacji zmieści się w krótkiej wiadomości tekstowej. Ustawodawca

jednak zezwolił w art. 19 ustawy na ograniczenie ilości koniecznych informacji,

jakie przedsiębiorcy przekazać konsumentowi do:

1. głównych cech świadczenia,
2. oznaczenia przedsiębiorcy,
3. łącznej ceny lub wynagrodzenia,
4. prawa odstąpienia od umowy,
5. czasu trwania umowy, a jeżeli

   umowa została zawarta na czas nieoznaczony – sposobu i przesłankach jej

   wypowiedzenia.

Mimo tych ułatwień przedsiębiorca ma obowiązek

wskazać konsumentowi pozostałe informacje przewidziane w przepisach, ale może

to zrobić poprzez zamieszczenie w treści SMS odesłania do strony internetowej i

regulaminu sklepu.

Ustawodawca przewidział sankcje towarzyszące niedopełnieniu

przez przedsiębiorcę opisanych tu obowiązków. Brak doręczenia konsumentowi

(według ustawy – brak otrzymania przez konsumenta) treści umowy na trwałym

nośniku, nawet mimo ich przekazania telefonicznie podczas rozmowy, będzie oznaczać

bezskuteczność złożonego przez konsumenta oświadczenia woli.