Upadłość konsumencka – kto i kiedy może z niej skorzystać?

2 lutego, 2019 · Mirosław Dyka · 4 min czytania

Tzw. upadłość konsumencka to postępowanie upadłościowe wobec osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej. Jego celem jest oddłużenie niewypłacalnego Kowalskiego.

Zalecamy ostrożność podczas zakupów w sklepie: homeekspert.net

Tzw.

upadłość konsumencka to postępowanie upadłościowe wobec osób fizycznych

nieprowadzących działalności gospodarczej. Jego celem jest oddłużenie

niewypłacalnego Kowalskiego.

Umorzenie długów

Umorzenie

w toku postępowania może dotyczyć całości lub części długów konsumenta, których

ten nie jest w stanie spłacić. Dotyczy tylko i wyłącznie długów, które powstały

przed dniem ogłoszenia upadłości. Celem postępowania jest, aby zamiast szeregu indywidualnych

postępowań sądowych doprowadzić do łącznego i równego zaspokojenia roszczeń wszystkich

wierzycieli, takich jak np. banki, firmy pożyczkowe, operatorzy

telekomunikacyjni itp.

Likwidacja majątku

konsumenta

Dla

konsumenta istotne jest, że w postępowaniu upadłościowym dochodzi do likwidacji

jego majątku w całości lub też w części. Środki pozyskane z tej likwidacji przekazywane

są wierzycielom celem zaspokojenia ich roszczeń, zgłoszonych w postępowaniu

jako wierzytelności.

Układ z

wierzycielami

Możliwe

jest także przeprowadzenie postępowania upadłościowego bez likwidacji majątku

konsumenta. Dzieje się tak w wyniku zawarcia przez konsumenta układu z

wierzycielami. Warunkiem jest uprawdopodobnienie, że w drodze układu zostaną

osiągnięte cele postępowania, a więc oddłużenie konsumenta i zaspokojenie

wierzycieli w jak najwyższym stopniu. Ten tryb jest korzystniejszy dla tych dłużników,

których perspektywa utraty np. mieszkania powstrzymywała przed zgłaszaniem

wniosku o ogłoszenie upadłości.

Plan spłaty

W

toku postępowania dochodzi do ustanowienia tzw. planu spłaty wierzycieli. Powinien

on uwzględniać możliwości zarobkowe i koszty utrzymania upadłego i jednocześnie

zapewniać comiesięczne płatności na rzecz wierzycieli. W przypadku, gdy dłużnik

nie będzie w stanie dokonać jakichkolwiek spłat, sąd będzie miał możliwość

umorzenia zobowiązań bez ustalenia planu spłaty, zaś koszty będą obciążały

Skarb Państwa.

Warunki wszczęcia

postępowania

Wniosek

o ogłoszenie upadłości konsumenckiej podlega kontroli sądowej, albowiem to sąd

decyduje o tym, czy postępowanie w danym przypadku w ogóle może zostać

wszczęte. Warunki, jakim powinien sprostać konsument wskazane są w art. 4914

ustawy Prawo upadłościowe. Dokładniej rzecz ujmując przepis ten wskazuje, w

jakich przypadkach sąd oddali wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej,

przy czym jako pierwszy wymienia się:

1. jeżeli

dłużnik doprowadził do swojej niewypłacalności lub istotnie zwiększył jej

stopień umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa.

Powyższy

punkt przepisu w praktyce często decyduje „o wszystkim”, gdyż pozostałe zastrzeżenia

mają w większości charakter formalny, np. gdy w stosunku do konsumenta

prowadzono już konsumenckie postępowanie upadłościowe, ale zostało ono umorzone

z innych przyczyn niż na wniosek konsumenta. Albo gdy konsument miał obowiązek

złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości jako przedsiębiorca, a tego nie zrobił itd.

Doprowadzenie do

niewypłacalności

Umyślne

doprowadzenie do swojej niewypłacalności lub istotne jej zwiększenie polega na

celowym zaciąganiu przez dłużnika zobowiązań, bez zamiaru ich spłaty. Można

sobie wyobrazić, że osoba nieposiadająca żadnego majątku w krótkim czasie

zaciąga wiele pożyczek i uzyskane w ten sposób środki pieniężne roztrwoni lub

nieformalnie przekaże osobie bliskiej. Zachowanie takie z całą pewnością będzie

stanowić umyślne doprowadzenie do swojej niewypłacalności ze świadomością pokrzywdzenia

wierzycieli. W przypadku ustalenia przez sąd powyższego lub podobnego stanu

faktycznego wniosek dłużnika o ogłoszenie upadłości konsumenckiej będzie

oddalony.

Rażące niedbalstwo

Rażące

niedbalstwo należy rozumieć jako lekkomyślne zaciąganie zobowiązań w sytuacji,

gdy dłużnik powinien zdawać sobie sprawę, że nie będzie w stanie ich spłacić.

Pojęcie to w praktyce stwarza dużo problemów i jest najczęstszą przyczyną

oddaleń złożonych wniosków o ogłoszenie upadłości konsumenckiej. Każdy

przypadek sądy badają szczegółowo, ustalając dokładny przebieg powstawania

kolejnych zobowiązań dłużnika, jak i jego świadomość prawną i ekonomiczną. Dla

przykładu dłużnika nie powinno dyskwalifikować zaciąganie tzw. kredytów

konsolidacyjnych celem podejmowania prób spłaty swych zobowiązań.

Inna

sytuacja ma miejsce w przypadku tzw. spirali zadłużenia. Jeżeli dłużnik

zaciągał kolejne zobowiązania mając świadomość, że nigdy ich nie spłaci, sąd

powinien oddalić złożony wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej. W

przypadku natomiast gdy niska świadomość prawna i ekonomiczna dłużnika lub tym

bardziej choroba pozwala przyjąć, że nie miał on świadomości swej trudnej

sytuacji finansowej, sąd powinien ogłosić upadłość.

Cel, na jaki

zaciągnięto zobowiązania

Istotne

dla sądu będzie również ustalenie, na jaki cel dłużnik zaciągał swoje

zobowiązania. O wiele bardziej liberalnie podchodzi się do osoby, która

zaciągała zobowiązania przykładowo na leczenie swoje lub osób najbliższych, a

bardziej rygorystycznie do osoby, która zaciągała zobowiązania celem przykładowo

zakupu samochodu czy wyjazdu na wczasy. Nie bez znaczenia będzie także zachowanie

samych wierzycieli, którzy mogli sami zachęcać dłużnika do zaciągania kolejnych

zobowiązań, pomimo że dysponowali wiedzą o jego zadłużeniu – to również powinno

być każdorazowo ustalane przez sąd. Nie sposób bowiem zarzucić osobie rażącego

niedbalstwa w przypadku, gdy podmioty profesjonalnie zajmujące się pożyczaniem

pieniędzy same doradzały dłużnikowi zaciąganie kolejnych zobowiązań.

Koszty złożenia

wniosku

Od

1 stycznia 2016 roku wniosek o ogłoszenie upadłości powinien być złożony na

formularzu, którego wzór jest określony w rozporządzeniu Ministra

Sprawiedliwości. Koszt wszczęcia postępowania upadłościowego to 30 zł, a koszty

dalszej procedury są tymczasowo pokrywane ze środków Skarbu Państwa. Jeżeli

dłużnik nie posiada majątku, to koszty te również pozostają finalnie umorzone.

Komentarze obsługuje Disqus. Wczytanie spowoduje połączenie z zewnętrznym serwisem.