Reklama a prawo autorskie

23 października 2018, 12:29 , autor: Kamila Sowa (legalniewsieci.pl)

Przeważająca większość reklam telewizyjnych, radiowych, plakatowych czy zamieszczanych w prasie stanowi utwory w rozumieniu prawa autorskiego. Okoliczność, że są to tylko bardzo krótkie formy wypowiedzi, nie ma żadnego wpływu na powyższą ocenę.
Reklama a prawo autorskie

Prawo autorskie nie uzależnia ochrony dzieł od ich przeznaczenia.

Zgodnie z treścią art. 1 Ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych przedmiotem ochrony jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia.
Ustawodawca tylko przykładowo wymienia niektóre rodzaje chronionych utworów, wskazując w szczególności na utwory literackie, plastyczne, fotograficzne, muzyczne i słowno-muzyczne, sceniczne, audiowizualne. Z racji, iż reklama w przeważającej części zbudowana jest z większej liczby elementów, które same w sobie mogą być kwalifikowane jako odrębne utwory, np. fotografia na plakacie lub krótki utwór słowno-muzyczny, obok kwalifikowania całej reklamy jako samodzielnego utworu (np. audiowizualnego lub plastycznego) może pojawić się problem oceny poszczególnych elementów z punktu widzenia ich zdolności do ochrony prawno-autorskiej. Okoliczność, że określoną reklamę można zakwalifikować jako samodzielny utwór chroniony prawem autorskim nie pozwala jeszcze na przesądzenie, czy i w jakim zakresie twórcy reklamy mogli korzystać z cudzego dorobku autorskiego bez konieczności uzyskiwania zezwolenia podmiotów uprawnionych, a więc czy w dziedzinie reklamy możliwe jest w ogóle sięganie do cudzych utworów na zasadzie dozwolonego użytku publicznego.

W czasie upływającym od przystąpienia do tworzenia dzieła przeznaczonego do reklamy aż do jego rozpowszechnienia występują osoby fizyczne i prawne, których uprawnienia do utworu mogą być zróżnicowane. Osobami tymi są: zamawiający reklamę, autor lub autorzy dzieła, agencje reklamowe oraz instytucja rozpowszechniająca utwór. Ustalenie podmiotów praw autorskich do utworów reklamowych zależne jest nie tylko od okoliczności faktycznych stworzenia dzieła, ale także od stosunku prawnego łączącego twórcę z agencją reklamową lub wprost z podmiotem reklamowym oraz od rodzajowej klasyfikacji utworu (np. dzieło filmowe). Sytuację prawną twórcy wobec instytucji zamawiającej utwór może określać umowa o stworzenie dzieła i przeniesienie do niego określonych uprawnień lub umowa o pracę. W przypadkach, gdy twórca nie jest związany z zamawiającym żadnym innym stosunkiem prawnym poza umową, na podstawie której przenosi na zamawiającego określone prawa majątkowe do dzieła, taka umowa stanowi jedyną podstawę do oceny nabytych przez zamawiającego uprawnień. Umowa może mieć charakter umowy licencyjnej, upoważniającej do korzystania z utworu, ale nie przenoszącej autorskich praw majątkowych, lub też umowy przenoszącej część lub ogół autorskich praw majątkowych (np. umowa sprzedaży).


Wykorzystanie utworu w reklamie powinno następować z przestrzeganiem autorskich dóbr osobistych. Wszelkie ograniczenia praw autorskich tym zakresie mogą następować jedynie za zgodą twórcy (np. pominięcie nazwiska autora przy udostępnianiu dzieła publiczności lub naruszenie integralności utworu) albo na podstawie stosownych przepisów.

Zgodnie z art. z art. 49 ust. 2 ustawy , choćby nabył całość autorskich praw majątkowych, nie może, bez zgody twórcy, czynić zmian w utworze, chyba że są one spowodowane oczywistą koniecznością, a twórca nie miałby słusznej podstawy im się sprzeciwić.
Dotyczy to odpowiednio utworów, których czas ochrony autorskich praw majątkowych upłynął. Naruszenie integralności utworu może polegać na wprowadzeniu w utworze zmian, dodatków lub skrótów, które zniekształcają treść lub formę albo pomniejszają wartość utworu. Integralność utworu może naruszać również zwiększenie lub zmniejszenie form atu dzieła w związku z jego reprodukowaniem , np. na transparencie lub ulotce.

W doktrynie podkreśla się, że także w przypadkach wykonania dzieła graficznego (np. plakatu) dla celów reklamy, autor może być zobowiązany do znoszenia ingerencji zamawiającego w treść i formę dzieła eksploatowanego dla celów handlowych. Naruszenie integralności dzieła graficznego może znajdować uzasadnienie w realizacji celów reklamowych, a gdy następuje w ram ach stosunku pracy - w uprawnieniach pracodawcy do kierowania procesem tworzenia dzieła.



Czytaj również

Komentarze

Legalniewsieci.pl © 2018

Realizacja strony weboski

e-Gazela Biznesu

Trwa generowanie dokumentu...

REKLAMA

zamknij okno