Ograniczenie praw z tytułu rękojmi przy sprzedaży zwierzęcia
Sąd Rejonowy w Szamotułach wydał ciekawy wyrok w sprawie sporu o sprzedaż chorego konia. Czy w takim przypadku może wchodzić w grę wymiana zwierzęcia na „wolne od wad”, czy też pozostaje jedynie odstąpienie od umowy sprzedaży?

Sąd
Rejonowy w Szamotułach wydał ciekawy wyrok w sprawie sporu o sprzedaż chorego
konia. Czy w takim przypadku może wchodzić w grę wymiana zwierzęcia na „wolne
od wad”, czy też pozostaje jedynie odstąpienie od umowy sprzedaży?
Sprawa
dotyczyła konsumenta, który zakupił klacz dla celów rekreacyjnych małoletniej
córki za kwotę 4000 zł. Po przetransportowaniu zwierzęcia do nowej stadniny
wyszło na jaw, że koń zdradza objawy choroby. Lekarz weterynarii po zbadaniu
konia rozpoznał przewlekłe obturacyjne zapalenie oskrzeli/oskrzelików, chorobę
poważną i nieuleczalną. W tej sytuacji konsument wystąpił do sprzedawczyni z
żądaniem zwrotu pieniędzy. Sprzedawczyni jednak odmówiła twierdząc, że w chwili
sprzedaży koń był zdrowy. Sprawa trafiła więc do sądu.
W
postępowaniu sądowym ustalono, że przed zbyciem konia znajdował się on przez
szereg lat w posiadaniu pozwanej sprzedawczyni i jej rodziny, był użytkowany do
jazdy przez małoletnie dzieci, zdarzało się, że ciągnął bryczkę lub sanie,
szczególnie w okresie zimowym. Koń brał także wielokrotnie udział w zawodach
jeździeckich. Rodzina pozwanej planowała by zwierzę miało u nich tzw.
dożywocie, aby zostało pod ich opieką aż do śmierci.
Sąd
ustalił także, że przed zbyciem konia, prawdopodobnie jeszcze w 2014 roku,
zwierzę zachorowało na przewlekłe obturacyjne zapalenie oskrzeli/oskrzelików.
Choroba znajdowała się wówczas już w fazie widocznej dla osoby obeznanej ze
zwierzętami kopytnymi, koń oddychał przeponowo, nie płucami, lecz poruszał
bocznymi partiami ciała. Objawy choroby w chwili sprzedaży konia powodowi były
na tyle zaawansowane, że nie mogły być niezauważone przez pozwaną. Rozedma płuc
stwierdzona u klaczy nie wytwarza się w krótkim czasie niewydolności
krążeniowo-sercowej, lecz powstaje w wyniku przewlekłego przebiegu schorzenia.
W
takiej sytuacji Sąd uznał, że powód nabył od pozwanej konia, u którego
występowała już choroba w zaawansowanym stadium, której dalsze wyleczenie było
niemożliwe.
Pozostało
więc zastosować przepisy art. 556 § 1 kc w zw. z art. 556 1 § 1 kc (Dz. U. z
2014 r., poz. 121 t.j), zgodnie z którymi sprzedawca jest odpowiedzialny
względem kupującego, jeżeli rzecz sprzedana ma wadę zmniejszającą jej wartość
lub użyteczność ze względu na cel w umowie oznaczony albo wynikający z
okoliczności lub z przeznaczenia rzeczy, jeżeli rzecz nie ma właściwości, o
których istnieniu zapewnił kupującego, albo jeżeli rzecz została kupującemu
wydana w stanie niezupełnym (rękojmia za wady fizyczne). Przepis art. 556 § 1
kc zezwala też sprzedawcy na usunięcie wady lub wymianę rzeczy na wolną do wad.
Przedmiotowy koń posiadał wadę w postaci nieuleczalnej choroby, stąd jej
usunięcie nie było możliwe.
Z
drugiej jednak strony zgodnie treścią art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt
(Dz. U z 1997 r. nr 111, poz. 724), zwierzę jako istota żyjąca, zdolna do
odczuwania cierpienia, nie jest rzeczą. Człowiek jest mu winien poszanowanie,
ochronę i opiekę. Z kolei art. 1 ust. 2 ustawy stanowi, że w sprawach
nieuregulowanych w ustawie do zwierząt stosuje się odpowiednio przepisy
dotyczące rzeczy.
Należało
więc rozstrzygnąć problem, czy w przypadku zwierzęcia można było zastosować
całe spektrum uprawnień rękojmianych – a w szczególności wymianę na zwierzę
„wolne od wad”, gdyż usunięcie wady nie było możliwe (choroba nieuleczalna).
Sąd opowiedział się za stanowiskiem, że koń jest istotą indywidualnie
oznaczoną, posiadającą niepowtarzalne cechy i nie sposób znaleźć jego drugiego
zastępczego „egzemplarza”.
Wydany
wyrok ma znaczenie uniwersalne i opiera się na założeniach, które odnoszą się
nie tylko do konia będącego bohaterem rozprawy sądowej. Podobnie należałoby
potraktować sprawę sprzedaży psa, kota czy każdego innego zwierzęcia, gdyż wtedy
również dochodzi do zawężenia zakresu uprawnień wynikających z rękojmi. W
przypadku sprzedaży rzeczy możliwe jest usunięcie wady lub wymiana rzeczy na
wolną od wad. Jednak wymiana zwierzęcia nie wchodzi w grę właśnie ze względu na
ustawę o ochronie zwierząt. Pozostaje zatem w takim przypadku jedynie
odstąpienie od umowy sprzedaży.
Komentarze obsługuje Disqus. Wczytanie spowoduje połączenie z zewnętrznym serwisem.