Odstąpienie od umowy sprzedaży przy kolejnej wadzie produktu

Wada polegała na tym, że nie działała jedna z funkcji urządzenia, przy czym Klient uświadomił sobie jej istnienie dopiero po jakimś czasie używania urządzenia, gdy próbował z tej konkretnej funkcji skorzystać. Konsument (bo tak należy traktować naszego Klienta

w relacji do Sprzedawcy) złożył w sklepie internetowym reklamację z tytułu

rękojmi. W ramach wymiany towaru bez problemów otrzymał nowe urządzenie. Tym

razem nie zwlekając od razu sprawdził, czy wymieniony egzemplarz działa

prawidłowo w zakresie tej funkcji, której nie dało się uruchomić w urządzeniu reklamowanym.

Okazało się, że nowe urządzenie również nie działa tak, jak powinno – a

przynajmniej nie w zakresie funkcjonalności wyraźnie wskazanej w ofertach,

reklamach i w samym opisie urządzenia.

Nasz Klient liczył na to, że stwierdzona przez

niego wada dotyczy konkretnego egzemplarza, a po wymianie urządzenie będzie

działać prawidłowo. Jednak w tej sytuacji okazało się raczej, że jest to wada

fabryczna – i Klient spodziewał się związanych z tym kłopotów z odstąpieniem od

umowy.

W związku z tymi okolicznościami konsument

zadał pytanie: czy w takiej sytuacji można odstąpić od umowy sprzedaży na

złożenia stosownego oświadczenia? Byłby to najłatwiejszy sposób wybrnięcia z

problemu, bo nie trzeba wtedy udowadniać żadnych okoliczności związanych z

ewentualną wadą produktu, a wystarczy jedynie złożyć sprzedawcy oświadczenie o

odstąpieniu od umowy i produkt odesłać.

Niestety, w tak nakreślonym stanie faktycznym

sprawy nie jest to możliwe. Prawo konsumenta do odstąpienia od zawartej na

odległość umowy sprzedaży jest uregulowane w rozdziale 4 Ustawy o prawach

konsumenta z dnia 30 maja 2014 r. (Dz.U. z 2014 r. poz. 827 z późn. zm.) W

artykule 28 tej ustawy czytamy:

Art.

28 Bieg terminu do odstąpienia od umowy

rozpoczyna się:

1) dla

umowy, w wykonaniu której przedsiębiorca wydaje rzecz, będąc zobowiązany do

przeniesienia jej własności – od objęcia rzeczy w posiadanie przez konsumenta

lub wskazaną przez niego osobę trzecią inną niż przewoźnik, a w przypadku

umowy, która:

a)

obejmuje wiele rzeczy, które są dostarczane osobno, partiami lub w częściach –

od objęcia w posiadanie ostatniej rzeczy, partii lub części,

b)

polega na regularnym dostarczaniu rzeczy przez czas oznaczony – od objęcia w

posiadanie pierwszej z rzeczy;

2) dla

pozostałych umów – od dnia zawarcia umowy.

Termin do odstąpienia biegnie więc od chwili

objęcia przez konsumenta rzeczy w posiadanie. Okoliczność, że ta właśnie rzecz

będzie później reklamowana i wymieniona na nową nie powoduje „odnowienia”

terminu do odstąpienia od umowy. Inaczej jest w przypadku terminów dotyczących

biegu gwarancji oraz (po zmianach przepisów) rękojmi – wówczas te terminy

biegną na nowo od wymiany rzeczy na nową lub od jej naprawy. Natomiast zwrot

konsumencki ma z założenia służyć jednorazowo konsumentowi celem umożliwienia

„wypróbowania” zakupionego na odległość towaru i zapoznania się z jego cechami.

Dlatego nie ma powodu, by odnawiał się dla kolejnej tej samej rzeczy (przy

wymianie) czy też dla rzeczy naprawionej.

Nie oznacza to jednak, by nasz Klient został

całkowicie pozbawiony możliwości odstąpienia od umowy sprzedaży i odzyskania

wpłaconych pieniędzy. W opisanej sytuacji nie będzie możliwe odstąpienie od

umowy sprzedaży w ramach zwrotu konsumenckiego, ale do dyspozycji pozostaje

odstąpienie od umowy sprzedaży z tytułu rękojmi. Skutki będą te same, choć

różne będą ku temu podstawy prawne.

Instytucja rękojmi przy sprzedaży została

opisana w kodeksie cywilnym, w dziale II tytułu IX księgi III (Zobowiązania).

Nas interesuje przepis art. 560 § 1 i 4:

Art. 560

§ 1.

Jeżeli rzecz sprzedana ma wadę, kupujący może złożyć oświadczenie o obniżeniu

ceny albo odstąpieniu od umowy, chyba że sprzedawca niezwłocznie i bez

nadmiernych niedogodności dla kupującego wymieni rzecz wadliwą na wolną od wad

albo wadę usunie. Ograniczenie to nie ma zastosowania, jeżeli rzecz była już

wymieniona lub naprawiana przez sprzedawcę albo sprzedawca nie uczynił zadość

obowiązkowi wymiany rzeczy na wolną od wad lub usunięcia wady.

(…)

§ 4.

Kupujący nie może odstąpić od umowy, jeżeli wada jest nieistotna.

Szczególny przypadek naszego Klienta polega na

tym, że w ramach rękojmi zażądał on wymiany rzeczy na nową – i to żądanie

zostało przez sprzedawcę spełnione. Jednak rzecz wciąż obarczona jest wadą,

zatem ograniczenia wskazane w § 1 nie będą obowiązywały. Czyli kupujący może

złożyć sprzedawcy oświadczenie o odstąpieniu od umowy, a sprzedawca nie będzie

miał możliwości zaproponowania kolejnej wymiany lub naprawy. Odstąpienie staje

się skuteczne pod warunkiem, że według § 4 wada ma charakter istotny.

O tym kiedy wada fizyczna rzeczy ma charakter

pisaliśmy tutaj: Pojęcie wady istotnej

W naszym konkretnym przypadku i w sytuacji,

gdy urządzenie elektroniczne nie spełnia jednej z funkcji dla korzystania z

których zostało zakupione – z pewnością można mówić o wadzie istotnej, gdyż

uniemożliwia ona korzystanie z urządzenia zgodnie z jego przeznaczeniem.

W przypadku poreklamacyjnego ujawnienia się

kolejnej wady urządzenia konsument nie ma już możliwości skorzystania ze zwrotu

konsumenckiego. Przysługuje mu jednak prawo do odstąpienia od umowy z tytułu

rękojmi, z którego skorzystanie jest możliwe w przypadku wystąpienia wady

istotnej sprzedanej rzeczy.