O automatycznym przedłużaniu umowy z konsumentem
Praktyka automatycznego przedłużania umów zawartych na czas określony wymyka się jednoznacznej ocenie prawnej. W relacjach między przedsiębiorcą a konsumentem niektóre zapisy w umowach mogą okazać się klauzulami niedozwolonymi.

Praktyka
automatycznego przedłużania umów zawartych na czas określony wymyka się
jednoznacznej ocenie prawnej. W relacjach między przedsiębiorcą a konsumentem niektóre
zapisy w umowach mogą okazać się klauzulami niedozwolonymi.
W wielu
umowach spotyka się zapisy mówiące o tym, że po upływie określonego czasu na
jaki umowa została zawarta, automatycznie przedłuża się na czas dalszy. Jest to
powszechne w umowach zawieranych przez operatorów telekomunikacyjnych,
dostawców energii itp. Zasady, na jakich odbywa się kontynuacja kontraktu mogą
być różne. W szczególności umowa może zostać przedłużona na kolejny czas określony
lub czas nieokreślony.
Czas
nieokreślony
Jest
swego rodzaju regułą, że przedłużenie umowy zawartej na czas oznaczony następuje
w drodze przekształcenia jej w umowę na czas nieoznaczony. Różnica najczęściej
jest taka, że okres, na jaki została zawarta wcześniejsza umowa był jednocześnie
okresem promocyjnym. Promocja mogła dotyczyć np. niższych cen świadczenia
usługi. Z drugiej strony konsument w zamian za skorzystanie z warunków
promocyjnych związywał się umową zawartą na określony czas, w którym ewentualna
jego rezygnacja z usługi łączyła się z poniesieniem kary umownej. Widać więc
wyraźnie, że warunki na jakich została zawarta umowa terminowa co do zasady nie
znajdą zastosowania w umowie bezterminowej, gdyż miały charakter promocyjny.
Tym
niemniej przedsiębiorcy stosują praktykę automatycznego przekształcania umów terminowych
w bezterminowe. Aby to zostało uznane za zgodne z prawem konsumenckim konieczne
jest spełnienie kilku warunków.
-
Precyzyjna
informacja
Precyzyjna
informacja
Przede
wszystkim zapisy umowne powinny zawierać jasno i przystępnie podaną informację
o zasadach, na jakich przy braku aktywności konsumenta dojdzie do
automatycznego przedłużenia umowy. Chodzi przede wszystkim o wskazanie
konsumentowi różnic między kończącym się okresem promocyjnym, a warunkami na
jakich umowa będzie kontynuowana poza promocją.
-
Rozsądny
termin rezygnacji
Rozsądny
termin rezygnacji
W
umowie powinien być wskazany okres, w którym konsument może wyrazić brak zgody na
jej przedłużenie. Przyjmuje się w orzecznictwie UOKiK że termin 3-dniowy będzie
zbyt krótki, by mógł być uznany za rozsądny z punktu widzenia praw konsumenta. Preferowany
jest okres 30-dniowy.
-
Zakaz
dodatkowego obciążania konsumenta
Zakaz
dodatkowego obciążania konsumenta
W
związku z przejściem z promocyjnych warunków kontraktu na standardowe,
konsument powinien ponosić jedynie koszty wynikające ze standardowych warunków
umowy. Nie można na niego nakładać żadnych dodatkowych opłat czy zobowiązań.
Tytułem przykładu, dla umowy z operatorem sieci komórkowej automatyczne
przedłużenie umowy nie może wiązać z uiszczeniem dodatkowej opłaty aktywacyjnej i zakupem
nowego telefonu komórkowego.
Czas
określony
Automatyczne
przedłużanie przez przedsiębiorcę umowy z konsumentem zawartej na czas oznaczony
– na kolejny czas oznaczony, jest jednolicie w orzecznictwie UOKiK uważane za
niedozwolone. Wynika to z podstawowego faktu, iż zerwanie takiej umowy przed
upływem tego czasu wiązałoby się z koniecznością zapłacenia przez konsumenta kary
umownej, co nie miałoby miejsca w przypadku umowy na czas nieokreślony. Podkreśla
się, że wybór konsumenta w zakresie związania się kolejną terminową umową z przedsiębiorcą,
winien dokonywać się poprzez jego działanie, tj. złożenie stosownego
oświadczenia woli. Tym bardziej, jeśli kolejna terminowa umowa utrudnia
konsumentowi możliwość uwolnienia się od stosunku umownego i niesie ze sobą konsekwencje
w postaci kary umownej.
Zasada
powyższa znalazła potwierdzenie w wielu decyzjach Prezesa UOKiK i wyrokach
SOKiK. W roku 2017 zakwestionowana została praktyka Orange Polska polegająca na
na automatycznym przedłużaniu umów o kolejny czas oznaczony w sytuacji braku
działania ze strony konsumenta. Jeżeli przed zakończeniem kontraktu klient nie
podjął żadnych działań, przekształcała się ona w kolejną umowę zawartą na czas
oznaczony. Było to 6 miesięcy w przypadku Neostrady oraz 12 miesięcy lub 24
miesiące w przypadku pozostałych usług stacjonarnych. Konsumentom, którzy
wypowiedzieli ją przed upływem tego czasu, były naliczane wysokie kary.
Orange
Polska bezprawnie przedłużała umowy o świadczenie usług stacjonarnych o wiele
miesięcy bez wyraźnej zgody konsumentów – uznał prezes UOKiK i nałożył na przedsiębiorcę
karę blisko 30 mln zł. Dodatkowo prezes Urzędu zobowiązał spółkę do
rekompensaty publicznej.
Podsumowanie
Brak
aktywności konsumenta pod koniec zawartej przez niego umowy terminowej może
oznaczać automatyczne przedłużenie tej umowy. Aby jednak było to zgodne z
prawem konieczne jest spełnienie przez przedsiębiorcę szeregu warunków, które
wykluczą ewentualne naruszenie praw konsumenta. Automatyczne przedłużanie umowy
na kolejny czas oznaczony, w którym konsumentowi grożą kary umowne za
przedterminową rezygnację z usług, jest niezgodne z prawem.
Komentarze obsługuje Disqus. Wczytanie spowoduje połączenie z zewnętrznym serwisem.