Mandat za złe parkowanie na podstawie zdjęcia
W połowie listopada 2018 r. weszła w życie nowelizacja kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia. Szeroko dyskutowaną zmianą jest możliwość nałożenia przez Straż Miejską mandatu za nieprawidłowe parkowanie tylko na podstawie zdjęcia, które taki przypadek udokumentuje. Przyjrzyjmy się bardziej szczegółowo zmienionym przepisom.

W połowie listopada 2018 r. weszła w życie nowelizacja
kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia. Szeroko dyskutowaną zmianą jest
możliwość nałożenia przez Straż Miejską mandatu za nieprawidłowe parkowanie
tylko na podstawie zdjęcia, które taki przypadek udokumentuje. Przyjrzyjmy się
bardziej szczegółowo zmienionym przepisom.
Art. 97 kodeksu
postępowania w sprawach o wykroczenia
W brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją przepis ten
wyglądał następująco:
§ 1. W postępowaniu mandatowym, jeżeli ustawa nie stanowi
inaczej, funkcjonariusz uprawniony do nakładania grzywny w drodze mandatu
karnego może ją nałożyć jedynie, gdy:
1) schwytano sprawcę wykroczenia na gorącym uczynku lub
bezpośrednio po popełnieniu wykroczenia,
2) stwierdzi
popełnienie wykroczenia naocznie pod nieobecność sprawcy, a nie zachodzi
wątpliwość co do sprawcy czynu,
3) stwierdzi
popełnienie wykroczenia za pomocą przyrządu kontrolno-pomiarowego lub
urządzenia rejestrującego, a sprawca nie został schwytany na gorącym uczynku
lub bezpośrednio potem, i nie zachodzi wątpliwość co do sprawcy czynu
– w tym także, w razie potrzeby, po przeprowadzeniu w
niezbędnym zakresie czynności wyjaśniających, podjętych niezwłocznie po
ujawnieniu wykroczenia (…)
Po noweli z dnia 15 listopada br. regulacja zmieniła się w
ten sposób:
§ 1. W postępowaniu mandatowym, jeżeli ustawa nie stanowi
inaczej, funkcjonariusz uprawniony do nakładania grzywny w drodze mandatu
karnego może ją nałożyć jedynie, gdy:
1) schwytano sprawcę wykroczenia na gorącym uczynku lub
bezpośrednio po popełnieniu wykroczenia,
2) (uchylony)
3) stwierdzi
popełnienie wykroczenia, w szczególności za pomocą przyrządu
kontrolno-pomiarowego lub urządzenia rejestrującego, a sprawca nie został
schwytany na gorącym uczynku lub bezpośrednio potem, i nie zachodzi wątpliwość
co do sprawcy czynu
– w tym także, w razie potrzeby, po przeprowadzeniu w
niezbędnym zakresie czynności wyjaśniających, podjętych niezwłocznie po
ujawnieniu wykroczenia (…)
Co się zmieniło
Jak widać z powyższego zestawienia, usunięto przepis
stawiający alternatywny wymóg „naocznego” stwierdzenia przez funkcjonariusza popełnienia
wykroczenia pod nieobecność sprawcy. W przypadkach nieprawidłowego parkowania
samochodów działało to na takiej zasadzie, że do wystawienia mandatu konieczna
była osobista interwencja np. strażnika miejskiego na miejscu zdarzenia. Strażnik
mógł ukarać mandatem kierowcę tylko wówczas, gdy osobiście, przy źle
zaparkowanym samochodzie, stwierdził wykroczenie.
Przepisy nie pozwalały wystawić mandatu jedynie na podstawie
„zwykłej” fotografii. Wynikało to z pkt. 3) art. 97 kodeksu, który ograniczał
możliwości „zaocznego” stwierdzenia popełnienia wykroczenia wyłącznie do
potwierdzenia takich przypadków przyrządem kontrolno-pomiarowym lub urządzeniem
rejestrującym. W praktyce najczęściej chodziło o fotoradary.
Uważny czytelnik dostrzeże, że pkt 3) § 1 art. 97 kodeksu zmienił
się minimalnie, ale za to z daleko idącym skutkiem. Po nowelizacji do przepisu
wprowadzono stwierdzenie „w szczególności”. Oznacza to, że przepis nie zawęża
już sposobów udokumentowania popełnienia wykroczenia jedynie do dwóch wcześniej
wskazanych. Wyliczenie nie jest już ścisłe (nie jest to katalog zamknięty) lecz
jedynie przykładowe. Zatem funkcjonariusz może stwierdzić popełnienie
wykroczenia i nałożyć mandat także np. na podstawie fotografii źle
zaparkowanego samochodu, która trafi w ręce organu.
Samo zdjęcie nie
wystarczy
Na tle powyższego rozgorzała dyskusja dotycząca
dopuszczalności wystawienia mandatu jedynie na podstawie zdjęcia, które np.
anonimowo zostanie przesłane do Straży Miejskiej. Zauważyć w tym miejscu
należy, że nie uległa zmianie ta część przepisu, która mówi, że nie może
zachodzić wątpliwość co do sprawcy czynu. Pozostawiono także nakaz, by w razie
potrzeby przeprowadzić w niezbędnym zakresie czynności wyjaśniające, podjęte
niezwłocznie po ujawnieniu wykroczenia.
Oznacza to, że zdjęcie źle zaparkowanego samochodu może zainicjować
postępowanie mandatowe, ale do wystawienia mandatu konieczne będzie coś więcej –
przede wszystkim brak wątpliwości co do osoby sprawcy wykroczenia. Wydaje się,
że strażnicy miejscy przeszli już odpowiednie szkolenia, gdyż ich wypowiedzi cytowane
w artykułach internetowych dość dobrze oddają istotę zmian. Rzecznik Straży
Miejskiej w Krakowie, Marek Anioł tłumaczy:
W praktyce, jeśli otrzymamy zdjęcie, dokumentujące
popełnione wykroczenie, i przesłuchamy osobę w charakterze świadka, która
potwierdzi, że jest autorem fotografii, wtedy będziemy mogli nałożyć mandat
karny na sprawcę wykroczenia. Ważne, aby w zgłoszeniu – oprócz samego zdjęcia –
podać jak najwięcej szczegółów (miejsce, datę, godzinę).
Mandatu można nie
przyjąć
Nie uległa zmianie zasada, że mandatu, czyli grzywny
nałożonej w postępowaniu mandatowym można nie przyjąć. Dotyczy to więc również
mandatu wystawionego w nowych warunkach po nowelizacji przepisów. W takim
przypadku sprawa trafia do rozstrzygnięcia sądowego.
Komentarze obsługuje Disqus. Wczytanie spowoduje połączenie z zewnętrznym serwisem.