Czy sprzedawca może udzielić gwarancji na sprzedaną rzecz?
Sprzedawca zawsze musi udzielić kupującemu rękojmi na sprzedawane produkty, niezależnie od tego czy są nowe czy używane. Czy to samo dotyczy gwarancji?

Sprzedawca zawsze musi udzielić kupującemu rękojmi na sprzedawane produkty, niezależnie od tego czy są nowe czy używane. Czy to samo dotyczy gwarancji?
Gwarancja i rękojmia stanowią dwie niezależne
od siebie instytucje prawne chroniące kupującego. Przy ich porównaniu wskazuje
się najczęściej, że rękojmia dotyczy odpowiedzialności sprzedawcy natomiast
producent odpowiada z tytułu gwarancji. Rękojmia przy umowie sprzedaży powstaje
po stronie sprzedawcy z mocy prawa, zaś gwarancja producenta ma charakter
fakultatywny (jest dobrowolna). Czy zatem sprzedawca oprócz związania się
rękojmią może dobrowolnie udzielić kupującemu gwarancji na sprzedaną rzecz?
Gwarancja
fabryczna
Gwarancja udzielana przez producenta rzeczy
nazywana jest inaczej gwarancja fabryczną bądź gwarancją wytwórcy. Polega ona
na złożeniu przez producenta oświadczenia o jakości wyprodukowanej rzeczy, o
jej właściwościach – przy czym oświadczenie takie może być zawarte w reklamie.
W gwarancji powinny zostać określone obowiązki gwaranta i uprawnienia
kupującego w przypadku, gdy rzecz sprzedana nie ma właściwości określonych w
oświadczeniu gwarancyjnym. Wtedy gwarant zobowiązany jest (w szczególności) do zwrotu
zapłaconej ceny, wymiany rzeczy bądź jej naprawy. Jeżeli te obowiązki nie
zostały wprost wskazane w oświadczeniu gwarancyjnym, to z treści art. 577 § 3
kodeksu cywilnego wynika, że w razie wątpliwości i tak znajdą zastosowanie.
Gwarancja
handlowa
Przepisy prawa nie wskazują na to, by ustawodawca
jakkolwiek ograniczył podmiotowo krąg osób, które mogą udzielić gwarancji. Regułą
jest, że gwarancji udziela producent. Tym niemniej może jej udzielić także
sprzedawca – wówczas będziemy mieli do czynienia z tzw. gwarancją handlową.
Do udzielenia gwarancji na sprzedaną rzecz
przez sprzedawcę stosuje się te same przepisy, które dotyczą gwarancji
fabrycznej. Prawo nie przewiduje w takim przypadku żadnego rozróżnienia –
podmiot udzielający gwarancji zawsze staje się gwarantem i podlega obowiązkom
określonym w art. 577-581 k.c.
Zbieg
tytułów odpowiedzialności
Kupujący może wykonywać uprawnienia z tytułu
rękojmi za wady fizyczne rzeczy niezależnie od uprawnień wynikających z
gwarancji. Zasadę tę komentuje się najczęściej w ten sposób, że kupujący może
kierować swoje roszczenia według swojego wolnego wyboru – albo do producenta
rzeczy, albo do sprzedawcy, przy czym roszczeń może dochodzić od tych podmiotów
niezależnie. Powstaje na tym tle pytanie, co jeśli związanie rękojmią i
gwarancją dotyczy tego samego podmiotu – sprzedawcy?
Odpowiedź na to pytanie sprowadza się do
stwierdzenia, że nie zmienia to sytuacji kupującego. W dalszym ciągu ma on
możliwość wyboru, z którego uprawnienia skorzystać. Co więcej, zgodnie z art.
579 § 3 k.c., bieg terminu do wykonania uprawnień z tytułu rękojmi ulega
zawieszeniu z dniem zawiadomienia sprzedawcy o wadzie i termin ten biegnie
dalej od dnia odmowy przez gwaranta wykonania obowiązków wynikających z
gwarancji albo bezskutecznego upływu czasu na ich wykonanie. Jeżeli sprzedawca
jest jednocześnie gwarantem, to konsekwentnie należy stwierdzić, że przepis
powyższy znajdzie odpowiednie zastosowanie do zawieszenia biegu terminu
rękojmi.
Wątpliwości
na bazie praktyki
Biorąc pod uwagę ustawowe związanie sprzedawcy
odpowiedzialnością rękojmianą można się zastanawiać, czy sprzedawca ma
jakikolwiek interes w tym, by dodatkowo brać na siebie odpowiedzialność z
tytułu gwarancji. Udzielenie gwarancji i jej zakres jest elementem taktyki
marketingowej. Można więc założyć, że kupujący będzie porównywał różne oferty
sprzedaży danej rzeczy nie tylko pod względem ceny, ale także dodatkowych
uprawnień – w tym rodzaju i zakresu uprawnień gwarancyjnych.
W praktyce można zaobserwować zjawisko
pozornego wzmacniania uprawnień kupującego. Polega to na tym, że sprzedawca
udziela kupującemu gwarancji handlowej, której zakres oraz termin daleko
odbiega na niekorzyść od ustawowych uprawnień przysługujących z tytułu rękojmi.
Nie sposób jednoznacznie stwierdzić, czy sprzedawcy udzielają tego rodzaju
gwarancji (np. tzw. rozruchowej, serwisowej) w nieświadomości, że i tak
odpowiadają przed kupującym w szerszym zakresie. Może być i tak, że z punktu
widzenia kupującego informacja o gwarancji sprzedawcy, nawet mocno ograniczonej
terminowo, ma większe znaczenie niż uprawnienia rękojmiane, których kupujący
może nie być świadom.
Niezależnie od powyższego podkreślić należy,
że w każdym przypadku zbiegu uprawnień z tytułu rękojmi i gwarancji w stosunku
do tego samego podmiotu – sprzedawcy, w interesie kupującego leży uważne
porównanie swoich uprawnień wynikających z obu instytucji i wybór
najkorzystniejszej w danym przypadku opcji.
Komentarze obsługuje Disqus. Wczytanie spowoduje połączenie z zewnętrznym serwisem.