Czy sklep internetowy musi udostępniać numer telefonu kontaktowego?
Bezpośrednia rozmowa telefoniczna wciąż wydaje się być najszybszym i najlepszym sposobem na skomunikowanie stron umowy zawartej na odległość. Czy sprzedawca internetowy w każdym przypadku musi podać swój numer telefonu?

Bezpośrednia
rozmowa telefoniczna wciąż wydaje się być najszybszym i najlepszym sposobem na
skomunikowanie stron umowy zawartej na odległość. Czy sprzedawca internetowy w
każdym przypadku musi podać swój numer telefonu?
Kanały
komunikacji
Sposobów
komunikowania się sprzedawcy internetowego z kupującym może być wiele,
współczesna technika ma w tym zakresie praktycznie nieograniczone możliwości.
Obok telefonu, faksu (który powoli wymiera) mamy sms, e-mail, formularze
kontaktowe na stronach internetowych, różne rodzaje komunikatorów internetowych
(z obsługą video, audio, czaty tekstowe).
Mimo
bogactwa powyższych możliwości kontakt telefoniczny wydaje się wciąż być
preferowany, ze względu na prostotę i szybkość. Umożliwia w przeciwieństwie do
niektórych kanałów transmisji elektronicznej rozmowę „na żywo”, w czasie której
konsument może wyjaśnić swoje wątpliwości powstałe na tle umowy sprawnie i bez
opóźnień.
Obowiązki
informacyjne wynikające z ustawy
Ustawa o
prawach konsumenta z dnia 30 maja 2014 r. (Dz.U. z 2014 r. poz. 827 ze zm.)
nakłada na przedsiębiorców zawierających z konsumentami umowy na odległość lub
poza lokalem przedsiębiorstwa szereg obowiązków, wśród których znajdują się te
odnoszące się do zapewnienia możliwości kontaktu między stronami umowy. Mówi o
tym m.in. poniższy przepis ustawy:
Art. 12
1.
Najpóźniej w chwili wyrażenia przez konsumenta woli związania się umową na
odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa przedsiębiorca ma obowiązek
poinformować konsumenta w sposób jasny i zrozumiały o:
1)
głównych cechach świadczenia z uwzględnieniem przedmiotu świadczenia oraz sposobu
porozumiewania się z konsumentem;
2)
swoich danych identyfikujących, w szczególności o firmie, organie, który
zarejestrował działalność gospodarczą, a także numerze, pod którym został
zarejestrowany;
3)
adresie przedsiębiorstwa, adresie poczty elektronicznej oraz numerach telefonu
lub faksu jeżeli są dostępne, pod którymi konsument może szybko i efektywnie
kontaktować się z przedsiębiorcą;
4)
adresie, pod którym konsument może składać reklamacje, jeżeli jest inny niż
adres, o którym mowa w pkt 3;
(…)
Przepis
wskazuje konieczność udostępnienia przez sprzedawcę swoich podstawowych danych
identyfikujących tak, by konsument dokładnie wiedział z kim zawiera umowę.
Oprócz tego przedsiębiorca winien udostępnić adres poczty elektronicznej (e-mail)
oraz numery telefonu lub faksu jeżeli są dostępne, z pomocą których konsument
może nawiązywać kontakt z przedsiębiorcą. Uważny czytelnik dostrzeże, że w
treści przepisu art. 12 ust. 1 pkt 3) zawarto zastrzeżenie „jeżeli są dostępne”.
Stało się ono przedmiotem kontrowersji, które ostatecznie musiał rozstrzygać
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Sprawa
telefonu do Amazona
Niemiecka
federacja organizacji konsumenckich pozwała platformę sprzedażową Amazon przed
sąd cywilny. Chodziło o trudności w nawiązaniu przez kupujących bezpośredniego
kontaktu telefonicznego ze sklepem. Numer telefonu nie został bezpośrednio podany,
lecz zastąpiono go usługą oddzwaniania, dostępną dopiero po przejściu procesu
weryfikacji klienta. Organizacje zarzuciły Amazonowi naruszenie przepisu art. 6
dyrektywy 2011/83/UE w sprawie praw konsumentów. Dyrektywa ta stanowi
pierwowzór dla polskiej ustawy o prawach konsumenta, a wspomniany przepis art. 6
dyrektywy odpowiada normatywnie regulacji z art. 12 polskiej ustawy, łącznie z zastrzeżeniem
„jeżeli są dostępne” (oryg. – where available).
Federalny
Sąd Najwyższy w Niemczech zwrócił się do TSUE z pytaniem prejudycjalnym
dotyczącym rozumienia sformułowania „jeżeli są dostępne”, które jest zawarte w
przepisach tej dyrektywy oraz obowiązku zapewnienia bezpośredniej możliwości
kontaktu ze sprzedawcą. W sprawie w pierwszej kolejności głos zabrał Rzecznik Generalny
TSUE Giovanii Pitruzella. Stwierdził on, że skuteczna ochrona konsumentów nie
jest realizowana poprzez zobowiązanie przedsiębiorcy do konkretnego sposobu
kontaktowania się z konsumentem (np. poprzez telefon). Konsument powinien mieć
możliwość skorzystania ze sposobu, który będzie najskuteczniejszy. Narzucenie
konkretnego środka może stanowić środek nieproporcjonalny do celów ochrony
konsumenta, ponieważ nakłada na przedsiębiorcę nieodpowiednie obciążenia.
Stanowisko
TSUE
W
wyroku z dnia 10 lipca 2019 r., C-649/17, Trybunał orzekł na korzyść Amazona.
Zdaniem TSUE artykuł 6 ust. 1 lit. c) dyrektywy 2011/83/UE nie nakłada na
przedsiębiorcę obowiązku założenia linii telefonicznej lub numeru faksu czy też
utworzenia nowego adresu poczty elektronicznej, aby umożliwić konsumentom
skontaktowanie się z nim. Przepis ten zobowiązuje przedsiębiorcę do podania
tego numeru telefonu lub faksu lub adresu poczty elektronicznej wyłącznie w
wypadkach, w których przedsiębiorca ten dysponuje już takimi środkami
komunikacji z konsumentami.
Jednocześnie
Trybunał stwierdził, że jakikolwiek przepis krajowy, który zobowiązuje
przedsiębiorcę przed zawarciem z konsumentem umowy na odległość lub umowy poza
lokalem przedsiębiorstwa, o której mowa w art. 2 pkt 7 i 8 tej dyrektywy, do
podania bez względu na okoliczności swojego numeru telefonu – jest sprzeczny z
dyrektywą unijną.
Podsumowanie
Obowiązek
informacyjny polegający na zapewnieniu przez przedsiębiorcę szybkich i
efektywnych metod kontaktu nie oznacza bezwzględnego wymogu podania
bezpośredniego numeru telefonu kontaktowego. Katalog środków komunikacji jest
szeroki i wykracza nawet poza przykładowe metody kontaktu podane w przepisach dyrektywy.
Sprzedawca ma prawo wyboru sposobu komunikowania się z konsumentem pod
warunkiem, że ten sposób będzie spełniał wymogi bezpośredniego i skutecznego
porozumiewania się.
Komentarze obsługuje Disqus. Wczytanie spowoduje połączenie z zewnętrznym serwisem.