Czy nagranie z kamerki samochodowej może być dowodem w sądzie?

28 lipca, 2018 · Mirosław Dyka · 4 min czytania

W jednym z poprzednich artykułów pisaliśmy o tym, czy używanie wideorejestratorów jest legalne po wejściu w życie przepisów RODO. Dziś spojrzymy na temat inaczej i skupimy się na tym, czy nagranie z kamerki obrazujące zdarzenie drogowe może być dopuszczone w cywilnym postępowaniu sądowym jako dowód w sprawie.

Zalecamy ostrożność podczas zakupów w sklepie: homeekspert.net

W

jednym z poprzednich artykułów pisaliśmy o tym, czy używanie wideorejestratorów

jest legalne po wejściu w życie przepisów RODO. Dziś spojrzymy na temat inaczej

i skupimy się na tym, czy nagranie z kamerki obrazujące zdarzenie drogowe może być

dopuszczone w cywilnym postępowaniu sądowym jako dowód w sprawie.

Zasada ogólna

W

kodeksie postępowania cywilnego znajduje się otwarty katalog dowodów, do których

może się odwołać strona. Są to w szczególności: dokumenty, zeznania świadków,

opinie biegłego, oględziny, przesłuchania stron i inne środki dowodowe.

Najczęściej pierwszorzędne znaczenie dla przebiegu postępowania dowodowego mają

dokumenty.

W

polskim procesie cywilnym obowiązuje zasada tzw. swobodnej oceny dowodów.

Zgodnie z art. 233 § 1 k.p.c., Sąd ocenia wiarogodność i moc dowodów według

własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego

materiału. Oznacza to, iż nie istnieje określona przepisami hierarchia dowodów

ani formalne reguły, według których Sąd mógłby poszczególne dowody pomijać. O kwestii

dowodu z nagrania wideo (filmu) dodatkowo mówi art. 308 k.p.c.

Dowód z zapisu

obrazu i dźwięku

Art.

308. Dowody z innych dokumentów niż wymienione w art. 2431, w

szczególności zawierających zapis obrazu, dźwięku albo obrazu i dźwięku, sąd

przeprowadza, stosując odpowiednio przepisy o dowodzie z oględzin oraz o

dowodzie z dokumentów.

Wspomniany

w tym przepisie zapis obrazu i dźwięku to nic innego jak nagranie z kamerki,

która umożliwia rejestrację video oraz audio. Oznacza to, że polskie prawo

wprost dopuszcza możliwość wykorzystania takiego dowodu, choć pod pewnymi

warunkami. Do oceny dowodu z nagrania Sąd będzie odpowiednio stosował przepisy odnoszące

się do dowodu z oględzin oraz dowodu z dokumentów – które są dość rozbudowane.

Dokument prywatny

Niewątpliwie

nagranie z kamerki samochodowej utrwalone na nośniku, np. karcie SD będzie w

rozumieniu prawa dokumentem tzw. prywatnym. A więc sporządzonym poza

postępowaniem sądowym, dla własnych potrzeb nagrywającego – w tym przypadku

kierowcy. Nie oznacza to jednak wcale, że skoro nagranie takie nie powstało „urzędowo”

w ramach działania służb, urządzenie nie jest certyfikowane itd. – to takie

nagranie nie może stanowić dowodu w sądzie. Wręcz przeciwnie – Sąd będzie

oceniał dowód z takiego nagrania tak samo, jak każdy inny dowód

– a w więc zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów.

Obowiązek przedstawienia

Odpowiednie

stosowanie przepisów dotyczących dowodu z oględzin i dokumentów do nagrań z

kamerki samochodowej oznacza, że Sąd może w danym przypadku zażądać przedstawienia

takiego dowodu, o ile poweźmie informację, że strona jest w jego posiadaniu. To

oznacza, że dowód z nagrania może zostać przeprowadzony w postępowaniu sądowym

nawet wbrew woli samego zainteresowanego. Ewentualna odmowa udostępnienia

nagrania może spotkać się z sankcją, a uzasadnienie typu „miałem ale skasowałem”

zostanie ocenione przez Sąd zdecydowanie na niekorzyść strony.

Oryginalny nośnik,

przeróbki nagrania

Mimo,

iż nie istnieją szczególne regulacje zabraniające kopiowania nagrania z kamerki

na inny nośnik (np. płytę DVD) czy też modyfikacji zapisu poprzez np.

wyostrzenie obrazu czy też zbliżenie (zoom) poszczególnych fragmentów obrazu,

to jednak zdecydowanie warto przedstawić jako dowód oryginalne, nieedytowane

nagranie na oryginalnym nośniku. Ma to znaczenie dla ustalenia autentyczności

nagrania i pozbawi drugą stronę sporu zarzutu, iż nagranie zostało

zmanipulowane w procesie postedycji.

W

praktyce postępowań sądowych zdarzało się, że sądy albo nie dopuszczały dowodu

z nagrań, albo też nie przypisywały im rozstrzygającej mocy dowodowej z powodu

wątpliwości związanych z tym, że:

  1. Nagranie

    nie zostało dostarczone na oryginalnym nośniku, na którym zostało zapisane np.

    taśma filmowa, płyta CD, karta pamięci lub dysk twardy.

  2. Nagranie

    było edytowane lub zmieniane np. przez wycięcie fragmentu taśmy lub

    przedstawienie tylko części pliku z nagraniem.

  3. Nagranie

    było niewyraźne i nie można było zidentyfikować osób biorących udział w

    wypadku.

  4. Nagranie

    nie pozwalało na dokładne wskazanie miejsca wypadku – szczególnie częste poza

    obszarem zabudowanym np. w lesie.

  5. Nagranie

    nie zawierało daty i godziny zdarzenia.

  6. Nagranie

    nie przedstawiało przebiegu wypadku tylko jego skutki.

  7. Nagranie

    było czarno-białe i nie można było jednoznacznie zidentyfikować pojazdów i

    zdarzeń.

  8. Nagranie

    zostało zarejestrowane w nocy i zbyt mała ilość światła nie pozwalała na

    identyfikację.

Powyższe

to tylko przykładowy katalog decyzji składu orzekającego w jednostkowych

przypadkach. Pamiętać jednak należy o tym, że w każdym przypadku dowód z

nagrania będzie oceniany przez Sąd indywidualnie, z uwzględnieniem wszystkich okoliczności

konkretnej sprawy. Można więc założyć, że w danym konkretnym przypadku mimo np.

braku wyświetlanej w zapisie daty i godziny zdarzenia da się takie dane ustalić

w inny sposób. Albo oryginalny nośnik przekazany na żądanie służb ulegnie zniszczeniu/zagubieniu,

a strona wcześniej zachowa kopię nagrania, którą można będzie przedstawić w

sądzie.

Decyzja

niemieckiego Federalnego Trybunału Sprawiedliwości

Na

koniec warto wspomnieć o ważnym wyroku niemieckiego sądu. Federalny Trybunał

Sprawiedliwości (BGH) w Karlsruhe zadecydował wyrokiem z 15 maja 2018, że

nagrania z kamerek samochodowych mogą być wykorzystywane jako dowody w sprawach

sądowych, w celu wyjaśnienia okoliczności wypadku lub kolizji. Uznał przy tym,

że jest to ważniejsze niż prawo do ochrony wizerunku i danych osobowych

uczestników. Wcześniej w niemieckim sądownictwie istniał spór co do tego, czy

dopuszczenie dowodu z tego rodzaju nagrań może prowadzić do naruszenia przepisów

o ochronie danych osobowych.

Komentarze obsługuje Disqus. Wczytanie spowoduje połączenie z zewnętrznym serwisem.