Czy mogę otworzyć przesyłkę kurierską przed podpisaniem odbioru?
Wielu sprzedawców internetowych usiłuje zabezpieczyć się przed roszczeniami z tytułu uszkodzeń przesyłki w transporcie żądając od konsumenta sprawdzenia jej stanu przy odbiorze od kuriera. Co oznacza sprawdzenie stanu przesyłki? Czy chodzi tylko o oględziny zewnętrzne czy także o kontrolę zawartości? Co na ten temat mówi prawo?

Wielu
sprzedawców internetowych usiłuje zabezpieczyć się przed roszczeniami z tytułu
uszkodzeń przesyłki w transporcie żądając od konsumenta sprawdzenia jej stanu przy
odbiorze od kuriera. Co oznacza sprawdzenie stanu przesyłki? Czy chodzi tylko o
oględziny zewnętrzne czy także o kontrolę zawartości? Co na ten temat mówi
prawo?
Ryzyko uszkodzenia towaru
Odpowiedzialność
za przesyłkę pozostającą w transporcie ponosi przewoźnik. Konsument nabywający
od profesjonalnego sprzedawcy rzecz w drodze umowy zawartej na odległość (np.
przez internet) jest w tym korzystnym położeniu, że dodatkowo może kierować
roszczenia wprost do sprzedawcy.
Problem
o którym dziś piszemy pojawia się w momencie przekazania towaru przez przewoźnika
konsumentowi. Jest to bowiem wydanie rzeczy, a wspomniane ryzyko jej uszkodzenia
przechodzi z tą chwilą na kupującego. Zasadą jest, że kurier nie wyda towaru
przed uzyskaniem od odbiorcy podpisu, że ten przyjął przesyłkę bez zastrzeżeń
co do jej stanu.
Zbadanie przesyłki
W
kodeksie cywilnym znajduje się regulacja dotycząca sposobu zbadania przesyłki:
Art.
545 § 2
Wrazie przesłania rzeczy sprzedanej na miejsce przeznaczenia za pośrednictwem
przewoźnika, kupujący obowiązany jest zbadać przesyłkę w czasie i w sposób
przyjęty przy przesyłkach tego rodzaju; jeżeli stwierdził, że w czasie przewozu
nastąpił ubytek lub uszkodzenie rzeczy, obowiązany jest dokonać wszelkich
czynności niezbędnych do ustalenia odpowiedzialności przewoźnika.
Powyższy
przepis niestety nie mówi o możliwości otwarcia przesyłki, a jedynie o zbadaniu
rzeczy w sposób przyjęty dla przesyłek tego rodzaju. Skoro tak, to należy
odwołać się istniejącej praktyki, stosowanej zgodnie przez kurierów i odbiorców
przesyłek.
Jak to działa w praktyce
Prawo
nie nakłada na przewoźnika obowiązku dopuszczenia konsumenta do otwarcia paczki
przed złożeniem podpisu na protokole odbioru. Nie sposób zatem oczekiwać, by
kurierzy godzili się na taką praktykę – choćby z powodu wydłużenia czasu
obsługi klienta i związanych z tym opóźnień.
Istniejący
zwyczaj polega więc na tym, że odbiorca kontroluje jedynie zewnętrzny stan
przesyłki. Chodzi o stan opakowania, sprawdzenie ewentualnych uszkodzeń,
rozdarć, wgnieceń, deformacji itp. Jeżeli taka wizualna inspekcja wypadnie
pomyślnie – odbiorca podpisuje protokół bez zastrzeżeń.
Wątpliwości co do stanu przesyłki
W
czasie przeglądu stanu przesyłki przed podpisaniem protokołu odbioru może się
zdarzyć, że odbiorca nabierze wątpliwości co do jej stanu. Może się okazać, że
opakowanie zostało w taki czy inny sposób naruszone. Odbiorca może także
odkryć, że paczka została np. zalana. Albo że przy przenoszeniu paczki z jej
wnętrza dobywają się dźwięki stłuczonego szkła itp.
Powyższe
to tylko niektóre przykłady naruszenia stanu przesyłki, jakie mogą zostać
rozpoznane przy wstępnej kontroli przez odbiorcę. W takiej sytuacji znajduje
zastosowanie odpowiedni przepis Prawa przewozowego:
Art. 74
1. Jeżeliprzed wydaniem przesyłki okaże się, że doznała ona ubytku lub uszkodzenia,
przewoźnik ustala niezwłocznie protokolarnie stan przesyłki oraz okoliczności
powstania szkody. Przewoźnik wykonuje te czynności także na żądanie
uprawnionego, jeżeli twierdzi on, że przesyłka jest naruszona.
Z
powyższej czynności przewoźnik sporządza protokół, którego jeden egzemplarz
otrzymuje odbiorca. Protokół ten jest podstawą dalszych czynności związanych z
reklamacją uszkodzonej przesyłki.
Opakowanie nienaruszone, a w środku
uszkodzony towar
A co
jeśli po odjeździe kuriera i rozpakowaniu paczki okaże się, że znajdujący się w
jej wnętrzu towar jest uszkodzony, mimo iż sama przesyłka nie budziła
zastrzeżeń? Wówczas stosuje się kolejny przepis Prawa przewozowego:
Art.
74
3. Jeżelipo wydaniu przesyłki ujawniono ubytek lub uszkodzenie niedające się z zewnątrz
zauważyć przy odbiorze, przewoźnik ustala stan przesyłki na żądanie
uprawnionego zgłoszone niezwłocznie po ujawnieniu szkody, nie później jednak
niż w ciągu 7 dni od dnia odbioru przesyłki.
Wynika
z tego, że po dostarczeniu przesyłki odbiorca ma 7 dni na szczegółowe
sprawdzenie towaru – tym razem już nie zewnętrznego opakowania, tylko samej
znajdującej się w środku rzeczy. Po stwierdzeniu uszkodzenia należy ponownie wezwać
przewoźnika, by ten ustalił protokolarnie stan doręczonej rzeczy. Dochodzenie
roszczeń w takiej sytuacji jest nieco trudniejsze niż przy widocznym i
bezspornym uszkodzeniu zewnętrznego opakowania. Ale domniemanie prawne w
przypadku konsumenta wciąż wskazuje na to, że do uszkodzenia doszło w
transporcie, a nie po odbiorze rzeczy przez konsumenta.
Podkreślić
też należy, że sprzedawcy internetowi nie mają prawa uzależniać w takim
przypadku uwzględnienia ewentualnej reklamacji klienta od tego, czy wcześniej
podpisał on protokół odbioru. Każdy zapis np. w regulaminie sklepu, który by
ograniczał w ten sposób prawa konsumenta, będzie uznany za klauzulę
niedozwoloną.
Podsumowanie
W
interesie każdej ze stron umowy sprzedaży na odległość jest, by konsument przy
odbiorze przesyłki sprawdził jej stan. W praktyce konsument może jedynie
sprawdzić jej stan zewnętrzny i od tego uzależnia się podpisanie protokołu
odbioru. W chwili odbioru przesyłki nie praktykuje się sprawdzania stanu towaru
znajdującego wewnątrz opakowania. Konsument ma na to 7 dni i po ewentualnym stwierdzeniu
uszkodzenia w dalszym ciągu zachowuje prawo do reklamacji.
Komentarze obsługuje Disqus. Wczytanie spowoduje połączenie z zewnętrznym serwisem.