Reklama ukryta: product placement, reklama podprogowa
Czwarty z kolei artykuł z zakresu tematyki reklamy jako czynu nieuczciwejkonkurencji w mass mediach dotyczy reklamy ukrytej. W tej części skupiono się także na przykładach reklam ukrytych.

Czwarty
z kolei artykuł z zakresu tematyki reklamy jako czynu nieuczciwejkonkurencji w mass mediach dotyczy reklamy ukrytej. W
tej części skupiono się także na przykładach reklam ukrytych.
Reklama ukryta: Produkt placement, reklama podprogowa
Określenie to dotyczy wszystkich przypadków zachowań skierowanych
do potencjalnych klientów, których celem jest namawianie do nabycia
określonego dobra, a które zarazem sprawiają wrażenie działań
neutralnych. Potwierdzeniem takiego uregulowania jest fakt, iż
nabywcy towarów i usług podchodzą z większą rezerwą i brakiem
pewności do informacji zawartych w reklamie, odmiennie za to
traktują wypowiedzi i opinie, które ich zdaniem nie są reklamami.
Reklama ukryta jest zawsze zakazana, niezależnie od tego, czy
przekazuje treści prawdziwe czy fałszywe. Chodzi tutaj o sposób
przedstawienia informacji. Można dopuścić się reklamy ukrytej
zarazem świadomie, jak i nieświadomie.
Co więcej zgodnie z przepisami Prawa prasowego dziennikarzowi nie
wolno prowadzić ukrytej działalności reklamowej wiążącej się z
uzyskaniem korzyści majątkowej czy też osobistej, od osoby
zainteresowanej reklamą. Z reguły z tym czynem nieuczciwej
konkurencji mamy do czynienia w wywiadach, reportażach i artykułach.
Natomiast w praktyce nader trudno ustalić, czy dziennikarz dopuścił
się reklamy ukrytej, szczególnie wtedy, gdy pisze on o sprawach
gospodarczych, omawia nowości pojawiające się na rynku itp.
Produkt placement
Product placement posiada wiele definicji i
nie zawsze są one jednoznaczne. Wg Adama Czarneckiego
niejednoznaczność pojęcia może wynikać z faktu, że „(…) w
klasycznych publikacjach na temat marketingu pomija się ten sposób
promocji (…)”.
„Product placement to sposób promocji polegający na
umieszczeniu na zasadach komercyjnych w filmie, sztuce teatralnej,
programie telewizyjnym czy też innym nośniku audiowizualnym lub
drukowanym produktu lub sytuacji prezentującej określony wzór
zachowań (najczęściej konsumenckich)”.
Product placement występuje w przypadku, gdy dany produkt
występuje w filmie, serialu, audycji radiowej czy nawet książce po
uiszczeniu zapłaty w określonej formie. Może to być zarówno
udostępnienie rzeczy lub pomoc finansowa.
Nieco inaczej określenie product placement definiuje Adam
Grzegorczyk, który odnosi się do tej formy promocji jedynie przez
pryzmat filmu: (…)„odpłatne eksponowanie produktu sponsora w
dziale audiowizualnym w sposób wskazujący na cechy tego produktu
lub budujący wokół niego pożądany wizerunek”.
Product placement często określany jest również jako
formuła, która polega na umieszczeniu za odpowiednim
wynagrodzeniem, rekwizytów lub atrybutów w celu wywołania skutku
reklamowego, odzwierciedlającego się w realnych korzyściach
finansowych. Te założenia realizowane są poprzez: pokazywanie
wyrobów lub ich znaków towarowych w wybranych scenach filmu;
używanie lub konsumowanie produktów przez bohaterów; rozmowa o
produkcie; pokazywanie znaku towarowego jako tła innych wydarzeń; używanie
przez aktorów produktów konkretnych marek poza planem filmowym.
Strategia product placement wykorzystuje wpływ grup
odniesienia i liderów opinii na proces podejmowania przez konsumenta
decyzji zakupu. Oddziaływanie liderów opinii uzasadniane jest
mechanizmem naśladownictwa społecznego i efektem demonstracji.
Stanowią oni swego rodzaju model do naśladowania w zakresie postaw,
celów, zachowań. Oczywiście mechanizm ten jest wykorzystywany
także w reklamie. Nie zawsze jednak ludzie wierzą w to, co jest
mówione w reklamie.
Jednak zarówno przy product placement jak i reklamie produkt
jest najpierw zauważany, następnie budowana jest znajomość marki,
a na końcu powstaje chęć wejścia w posiadanie przedmiotu. Na tej
podstawie wyznacza się trzy fazy oddziaływania przekazu
reklamowego: kognitywną (świadomość i zrozumienie), afektywną
(przekonanie)i konotatywną (działanie/gotowość do działania).
Zaciekli przeciwnicy product placement zwracają również
uwagę na fakt, iż dzięki niemu, omijane są zakazy w reklamowaniu
niektórych produktów. I rzeczywiście, lokowanie wydaje się być
najprostszym sposobem na reklamowanie produktów takich jak papierosy
czy alkohol
i przez właśnie taką możliwość staje się łatwym celem żądła
krytyki.
Reklama podprogowa
Reklama podprogowa zwana także reklamą sublimalną opiera się na
tzw. percepcji podprogowej, polegającej na emisji komunikatów
reklamowych w przedziałach milisekund, w czasie oglądania innych
programów telewizyjnych bądź kinowych. Tego rodzaju działanie na
podświadomość odbiorcy ogranicza możliwości jego wyboru, gdyż
nie wiedząc, że jest poddawany określonej perswazji, nie może się
jej przeciwstawić.
W badaniach nad reklamą podprogową zastosowano metody
psychologiczne, które wcześniej wykorzystywano w diagnozowaniu i
leczeniu nerwicy. Odkryto, iż ludzie często kupują nieświadomie.
Poprzez proces „dogłębnego sondowania” (ang. Depta probing)
specjaliści od reklamy dotarli do ukrytych motywacji
konsumentów, dotyczących określonych produktów. Badanych proszono
o położenie się i spontaniczne ujawnianie swoich najskrytszych
odczuć. Naukowcy zadawali pytania w rodzaju: „Jakie jest pana
najwcześniejsze wspomnienie związane z ciastkiem?” czy „Jak się
pani czuje, jedząc ciastko?”. Stosowali także testy na
skojarzenia słowne („ciastka… matka… mleko…”), testy
uzupełniania zdań („Kiedy mama dawała mi ciastko, czułem…”)
i testy projekcyjne, w których badanemu pokazywano obrazek i
proszono o ułożenie o nim historyjki. Wykorzystywali psychodramy, w
których badanych proszono o „odegranie” swoich odczuć wobec
danego produktu. Tworzono grupy fokusowe (ang. focus groups),
aby „sondować” kilku konsumentów jednocześnie.
Oprócz testów psychologicznych specjaliści od reklamy opracowali
sprzęt elektroniczny, który mierzył nieświadome reakcje fizyczne
konsumentów na produkty, opakowania i reklamę. Stworzone przez nich
urządzenia wykrywały mikroskopijne ilości potu na skórze,
niewielkie zmiany w szybkości tętna oraz minimalne skurcze mięśni,
które zdradzały nieświadome stany emocjonalne badanych. W
niektórych supermarketach używano nowoczesnych ukrytych kamer do
monitorowania ruchu oczu klientów. Stopień rozszerzenia źrenicy
odzwierciedlał zainteresowanie klientów każdym z produktów.
Liczba mrugnięć na minutę pokazywała stopień ich napięcia.
Komentarze obsługuje Disqus. Wczytanie spowoduje połączenie z zewnętrznym serwisem.