FinTech, PSD2 i zmiana ustawy o usługach płatniczych

11 września, 2017 · Mirosław Dyka · 5 min czytania

W przyszłym roku czeka nas rewolucja na rodzimym rynku płatności cyfrowych.

Zalecamy ostrożność podczas zakupów w sklepie: homeekspert.net
W przyszłym roku czeka nas rewolucja na rodzimym rynku płatności cyfrowych.
W listopadzie 2015 r. Parlament Europejski uchwalił nową dyrektywę regulującą rynek płatności – Payment Services Directive 2 (PSD 2), która zastąpiła dotychczasowe regulacje. Kraje członkowskie, w tym Polska, miały od uchwalenia dyrektywy dwa lata, by dostosować regulacje krajowe do jej przepisów. W rządzie trwają prace nad projektem ustawy o zmianie ustawy o usługach płatniczych oraz niektórych innych ustaw, a jednym z jej celów jest otwarcie dla FinTechów dostępu do rachunków bankowych klientów.

Czym jest FinTech?

Termin FinTech pochodzi od skrótów angielskich

słów Financial Technology. W szerokim

ujęciu oznacza sektor gospodarki obejmujący przedsiębiorstwa operujące w branży

finansowej oraz technologicznej. Firmy nazywane FinTechami oferują za

pośrednictwem internetu usługi opierające się na mobilnych i innowacyjnych sposobach

obsługi bankowości. Dotyczy to w szczególności technologii płatności

realizowanych przez klienta w najbardziej uproszczony i dogodny sposób, np. za

pomocą telefonu komórkowego.

Polska jest zdecydowanym liderem sektora FinTech

w regionie Europy Środkowo-Wschodniej. Wynika to z tego, że nasz system bankowy

oparty jest w dużej mierze na współpracy banków z wyspecjalizowanymi firmami

technologicznymi. Oferowane przez polskie banki usługi technologicznie

nierzadko wyprzedzają najnowsze fintechowe propozycje dostępne np. dla innych

klientów europejskich. Dobrym przykładem może być rozwinięty rynek płatności

elektronicznych. Praktycznie wszyscy pośrednicy w usługach płatniczych ściśle

współpracują z bankami, dzięki czemu mogła powstać taka forma płatności jak pay-by-link (bezpośredni przelew z konta

bankowego), najpopularniejsza w polskim ecommerce. Inny przykład to przelewy

natychmiastowe – usługa, która u nas staje się standardem, a dla większości

klientów w Europie i Stanach Zjednoczonych jest niedostępna.

Według zaprezentowanego pod koniec 2016 roku

raportu firmy Deloitte „CEE FinTech Report”, wartość branży FinTech w rejonie Europy

Środkowo-Wschodniej to 2,2 miliarda euro. Na Polskę przypadało z tego 860

milionów euro. To największa kwota ze wszystkich analizowanych przez Deloitte

krajów w tym regionie.

Z kolei z raportu „FinTech w Polsce – bariery

i szanse rozwoju” będącego kompendium wiedzy o bieżącej sytuacji tego rynku w

Polsce, zaprezentowanego przez Fundację FinTech Polska oraz firmę doradczą

Obserwatorium.biz sp. z o.o. na początku roku 2017 wynika, że wśród FinTechów

najliczniejszą grupę stanowili dostawcy rozwiązań IT (37%), dalej agenci

rozliczeniowi i operatorzy portfeli elektronicznych, integratorzy ( po 13%), a

także instytucje płatnicze (6%).

Dyrektywa PSD2

Uchwalona w listopadzie 2015 r. przez Parlament

Europejski nowa dyrektywa PSD 2 zastąpiła dyrektywę PSD obowiązującą już od

roku 2007. Konieczność wprowadzenia nowych regulacji wynikała z rozwoju rynku

usług płatniczych, w szczególności ze względu na wzrost znaczenia ecommerce i

usług świadczonych drogą elektroniczną oraz pojawienie się nowych usług

płatniczych do tej pory nie uregulowanych. Celem nowej dyrektywy jest przede

wszystkim obniżenie kosztów transakcyjnych oraz podniesienie bezpieczeństwa

transakcji.

Zabezpieczenie interesów konsumentów ma zostać

zrealizowane poprzez uregulowanie i objęcie nadzorem nowych usług płatniczych,

standaryzację płatności, w szczególności w wymiarze międzynarodowym,

wykorzystanie i stymulację rozwoju nowych technologii płatniczych online i

mobilnych, podniesienie konkurencyjności przez dopuszczenie nowych podmiotów i

regulację ich działalności.

Dyrektywa przewiduje pojawienie się na rynku

usług płatniczych nowej kategorii usługodawców. Obok banków, instytucji

płatniczych, operatorów pocztowych, pojawią się instytucje określane jako TPP (Third Party Provider), które będą

mogły świadczyć dwa typy nowych usług:

  • Account Information Service

    (AIS) czyli zintegrowaną informację o stanie rachunków

    bankowych (kilku, w różnych bankach), dającą klientom łatwy wgląd online w stan

    ich finansów

  • Payment Initiation Service

    (PIS) czyli realizację płatności w imieniu klienta z

    wykorzystaniem jego rachunku bankowego. TPP, po otrzymaniu danych do logowania

    w bankowości internetowej klienta, będzie inicjować płatność w określonej

    kwocie do określonego odbiorcy i raportować klientowi o jej realizacji.

Wprowadzone zostanie także tzw. silne uwierzytelnienie klienta – aby

zainicjować płatność konieczna będzie identyfikacja klienta za pomocą co

najmniej dwóch niezależnych metod uwierzytelnienia – np. jednocześnie za pomocą

kodu SMS i rozwiązań biometrycznych. Zabronione zostaną dodatkowe opłaty za

płatność konsumencką kartą płatniczą (choć nadal dozwolone będzie pobieranie surcharge za użycie kart biznesowych).

Straty spowodowane nieautoryzowanymi transakcjami pokrywać będzie dostawca

usług płatniczych, a klient maksymalnie do wartości 50 Euro (do tej pory próg

ten wynosił 150 Euro).

Projekt nowej ustawy

Za przygotowanie nowych przepisów ustawowych odpowiadają

Ministerstwo Rozwoju i Ministerstwo Finansów. Jak można przeczytać w

uzasadnieniu dostępnym na stronach Rządowego Centrum Legislacji, podstawowym

celem projektu jest dostosowanie krajowych regulacji dotyczących sposobu

świadczenia usług płatniczych do postanowień dyrektywy Parlamentu Europejskiego

i Rady (UE) 2015/2366 z dnia 25 listopada 2015 r. w sprawie usług płatniczych w

ramach rynku wewnętrznego zmieniającej dyrektywy 2002/65/WE, 2009/110/WE,

2013/36/UE i rozporządzenie (UE) nr 1093/2010 oraz uchylającej dyrektywę

2007/64/WE (Dz.U. L 337 z 23.12.2015, s. 35–127).

Wskazuje się, że jednym z celów proponowanych

rozwiązań jest usunięcie stanu braku pewności prawa, potencjalnych ryzyk dla

bezpieczeństwa w łańcuchu płatności oraz braku ochrony konsumentów w niektórych

obszarach. Wzrost ryzyka związanego z płatnościami elektronicznymi został

spowodowany zwiększającą się techniczną złożonością płatności elektronicznych,

stale rosnącym wolumenem płatności elektronicznych na całym świecie oraz

pojawiającymi się nowymi rodzajami usług płatniczych. Wszystko to uzasadnia

nowelizację ustawy o usługach płatniczych mającą za zadanie ustanowić przepisy,

które wyeliminują zidentyfikowane luki regulacyjne, zapewniając jednocześnie

większą jasność prawa i spójne stosowanie ram legislacyjnych w całej Unii.

Co z tego wynika dla przeciętnego klienta?

Okazuje się, że praktycznie nie tak wiele,

gdyż życie jak zwykle wyprzedziło ustawodawcę. Z pewnością można mówić o

rewolucji prawnej, która ma ogromne znaczenie dla podmiotów świadczących usługi

na rynku płatności elektronicznych. W tym przypadku jest tak, że przepisy prawa

nie nadążały za rozwojem innowacji technologicznych, więc celem zmian

legislacyjnych jest większa przejrzystość tego rynku i nadanie mu ram prawnych,

co przyczyni się do zwiększenia zaufania klientów do firm oferujących

innowacyjne rozwiązania.

Skutkiem wdrożenia przepisów dyrektywy PSD2 i

uchwalenia nowej ustawy może być powstanie nowych produktów (jak aplikacje

mobilne), które będą prezentować użytkownikom dane na temat ich finansów. Można

spodziewać się, że klient będzie mógł wybierać między nowymi podmiotami pośredniczącymi

w realizowaniu elektronicznych transakcji płatniczych, w tym również płatności

mobilnych. Na przykład klient sklepu internetowego, odwiedzający witrynę przez

przeglądarkę na smartfonie, będzie mógł wybrać towar oraz dokonać płatności za

niego bez konieczności każdorazowego logowania się do swojego banku.

Problemem może się natomiast okazać

odpowiednie przystosowanie struktury IT do tego, by banki mogły bezpiecznie

udostępniać dane o swoich klientach podmiotom trzecim, bez naruszania ustawy o

ochronie danych osobowych.

Komentarze obsługuje Disqus. Wczytanie spowoduje połączenie z zewnętrznym serwisem.