Przebite numery samochodu – wada prawna czy fizyczna?

12 stycznia, 2020 · Mirosław Dyka · 4 min czytania

W dzisiejszym artykule przyjrzymy się problemowi sfałszowania numeru identyfikacyjnego pojazdu mechanicznego i skutkom prawnym takiego działania.

Zalecamy ostrożność podczas zakupów w sklepie: homeekspert.net

W

dzisiejszym artykule przyjrzymy się problemowi sfałszowania numeru

identyfikacyjnego pojazdu mechanicznego i skutkom prawnym takiego działania.

Różnice między wadą fizyczną i

prawną

Oba

rodzaje wad dotyczących rzeczy sprzedanej zostały opisane w kodeksie cywilnym. Zgodnie

z art. 5561 k.c. wada fizyczna polega na niezgodności rzeczy

sprzedanej z umową i występuje wtedy, gdy rzecz:

  1. nie

    ma właściwości, które rzecz tego rodzaju powinna mieć ze względu na cel w

    umowie oznaczony albo wynikający z okoliczności lub przeznaczenia;

  2. nie

    ma właściwości, o których istnieniu sprzedawca zapewnił kupującego, w tym

    przedstawiając próbkę lub wzór;

  3. nie

    nadaje się do celu, o którym kupujący poinformował sprzedawcę przy zawarciu

    umowy, a sprzedawca nie zgłosił zastrzeżenia co do takiego jej przeznaczenia;

  4. została kupującemu wydana w stanie niezupełnym.

Z kolei

wada prawna została zdefiniowana w art. 5563 k.c. Mamy z nią do

czynienia, gdy:

  1. rzecz

    sprzedana stanowi własność osoby trzeciej;

  2. rzecz

    jest obciążona prawem osoby trzeciej;

  3. ograniczenie

    w korzystaniu lub rozporządzaniu rzeczą wynika z decyzji lub orzeczenia

    właściwego organu

Brak

autentyczności numeru identyfikacyjnego samochodu

Jeżeli

doszło do tzw. „przebicia numerów” samochodu, to niewątpliwie pojazd zostaje

dotknięty pewnego rodzaju wadą. Użytkownik samochodu ma prawo obawiać się, że pojazd

może zostać zatrzymany przez Policję bądź służby celne przy przekraczaniu

granicy. Ujawnienie nieautentyczności oznakowania może być także podstawą

uznania za nieważną i uchylenia decyzji administracyjnej o zarejestrowaniu

samochodu. Przebite numery ujemnie wpływają na wartość handlową pojazdu. Powstaje

wówczas podejrzenie, że samochód pochodzi z kradzieży.

Do

której kategorii wad rzeczy sprzedanej należy zatem zakwalifikować taką

sytuację? Czy brak autentyczności numerów identyfikacyjnych może kierować nas w

stronę domniemania, iż rzecz została skradziona i stanowi de facto

własność osoby trzeciej? Gdyby ten trop był właściwy mielibyśmy do czynienia z

wadą prawną.

Spór bynajmniej

nie ma wyłącznie wymiaru akademickiego, gdyż przekłada się na realne sytuacje

faktyczne i roszczenia poszkodowanych. W zależności od tego, czy przebicie

numerów uznać za wadę fizyczną czy prawną, inne będą reżimy tej

odpowiedzialności, a występujące różnice są na tyle znaczące, że w tych samych

okolicznościach mogą wyłączyć odpowiedzialność sprzedawcy przy przyjęciu wady

fizycznej, a uzasadniać ją przy przyjęciu wady prawnej.

Stanowisko

Sądu Najwyższego

Zagadnienie

to było już przedmiotem analiz orzeczniczych i rozważań Sądu Najwyższego.

Przeważyło stanowisko, według którego o wadzie prawnej rzeczy sprzedanej można

mówić jedynie wówczas, gdy rzecz ta stanowi własność osoby trzeciej albo jeżeli

jest obciążona prawem takiej osoby. Wówczas sam fakt sfałszowania

(nieautentyczności) numerów identyfikacyjnych samochodu nie może być uznany za

wadę prawną w rozumieniu przepisu art. 5563 k.c. Okoliczność ta nie ma bowiem wpływu na

prawo własności lub inne prawo, które mogłoby rzecz obciążać.

W takiej sytuacji sprzedawca ponosi odpowiedzialność z tytułu wady fizycznej rzeczy, jaką niewątpliwie jest przerobienie numerów identyfikacyjnych pojazdu stwarzające dla jego użytkownika poważne ograniczenia w możliwości dysponowania samochodem, zgodnie z jego przeznaczeniem.

Fakt

sfałszowania numerów identyfikacyjnych samochodu może jednak stwarzać

domniemanie faktyczne, że sprzedany pojazd może być dotknięty wadą prawną.

Sfałszowanie takich numerów jest bowiem z reguły skutkiem kradzieży samochodu

albo pozbawienia właściciela pojazdu w inny sposób i rodzi domniemanie, że

pojazd może stanowić własność innej niż sprzedawca osoby, choćby

niezidentyfikowanej. Domniemanie faktyczne, o którym mowa, może zostać obalone

przez wykazanie, że w dacie zawarcia umowy sprzedaży między stronami sprzedawca

był właścicielem sprzedawanego pojazdu. Fakt sfałszowania w przeszłości numerów

identyfikacyjnych samochodu a nawet fakt jego kradzieży nie oznacza wcale, że

sprzedawca nie był właścicielem zbywanego pojazdu.

Błędne

przywołanie przepisów

Zawiłości

w prawidłowym zdefiniowaniu wady wynikającej z przebicia numerów samochodu mogą

skutkować tym, że poszkodowany skieruje do sądu pozew powołując się na wadę

prawną nabytego samochodu nabytego od prawowitego właściciela. Taka

kwalifikacja prawna podstawy roszczenia będzie zatem nieprawidłowa. Czy z tej

przyczyny sąd oddali powództwo?

W

wyroku z dn. 4 lutego 2011 r., sygn. akt III CSK 144/10 Sąd Najwyższy orzekł,

iż błędne nazwanie wady fizycznej rzeczy wadą prawną nie ma wpływu na

skuteczność oświadczenia kupującego o odstąpieniu od umowy sprzedaży w

wykonaniu uprawnienia z tytułu rękojmi. Powtórzenie błędnej oceny charakteru

wady rzeczy w pozwie o zwrot ceny również nie uzasadnia oddalenia powództwa. To

oznacza, że dokonanie właściwej oceny charakteru wady rzeczy sprzedanej – a więc

prawidłowe ustalenie podstawy prawnej roszczenia – leży w gestii sądu. Co więcej, kupujący

w oświadczeniu o odstąpieniu od umowy nie ma obowiązku dokonywania oceny czy

wada jest fizyczna czy prawna, a ewentualna ocena nie należy do istotnych

postanowień takiego oświadczenia woli.

W

konkretnej sprawie żądaniem pozwu zawsze będzie żądanie zasądzenia wymienionej

w nim kwoty z tytułu zwrotu ceny zapłaconej przez powoda za kupiony samochód, a

nie ustalenie, że wada tego samochodu jest wadą prawną czy też fizyczną. Od

powoda prawo wymaga przytoczenia tylko okoliczności faktycznych uzasadniających

żądanie, natomiast nie stawia mu wymagań odnośnie oceny prawnej.

Komentarze obsługuje Disqus. Wczytanie spowoduje połączenie z zewnętrznym serwisem.