Towar powystawowy – zwrot konsumencki i reklamacja
W artykule zajmiemy się szczególną kategorią rzeczy przeznaczonych do sprzedaży, które zwykło się nazywać towarem powystawowym. Czy tego rodzaju rzeczy będą podlegały zwrotowi konsumenckiemu? Czy kupujący może je reklamować na tych samych zasadach, jak rzeczy nowe?

W
artykule zajmiemy się szczególną kategorią rzeczy przeznaczonych do sprzedaży,
które zwykło się nazywać towarem powystawowym. Czy tego rodzaju rzeczy będą
podlegały zwrotowi konsumenckiemu? Czy kupujący może je reklamować na tych
samych zasadach, jak rzeczy nowe?
Ni
pies, ni wydra
Odróżnienie
rzeczy nowej od używanej wydaje się proste. Za rzecz nową uważa się taką, która
pozostając w łańcuchu dystrybucji (w hurtowni, w sklepie) nie trafiła jeszcze w
ręce użytkownika końcowego. Można też ewentualnie za nową rzecz uznać taką,
która po zakupie pozostała w stanie nienaruszonym, nigdy nie została
rozpakowana, nie była w użytku. Rzecz używana tłumaczy się sama przez się – po
zakupie była używana.
W
tym kontekście pojawia się niejako trzecia kategoria, wprowadzona do języka obrotu
gospodarczego przez sprzedawców. Towar powystawowy – bo pod taką nazwą ta
kategoria funkcjonuje – tak naprawdę wymyka się prostemu podziałowi na rzeczy
nowe i używane. Taka rzecz nie została nigdy sprzedana końcowemu użytkownikowi i w
tym sensie trudno ją uznać za rzecz używaną. Z drugiej jednak strony rzecz była
używana przez sprzedawcę na potrzeby wystawowe, demonstracyjne, w ramach
możliwości wypróbowania jej walorów w sklepie stacjonarnym.
Ustawa
o VAT nie pomoże
W
poszukiwaniu definicji rzeczy używanych możemy znaleźć regulacje zawarte w Ustawie
o podatku od towarów i usług z dnia 11 marca 2004 r. (Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze
zm.). Te przepisy koncentrują się jednak na dochodach budżetu państwa i opodatkowaniu.
Pod tym kątem ustalone zostały zawarte tam definicje. Rzeczy używane według tej
ustawy to ruchome dobra materialne nadające się do dalszego użytku w ich
aktualnym stanie lub po naprawie, inne niż dzieła sztuki, przedmioty
kolekcjonerskie i antyki oraz inne niż metale szlachetne lub kamienie
szlachetne (art. 120 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT). Niewiele nam to pomoże w
temacie towaru powystawowego.
Wykładnia
literalna
Pojęcie
rzeczy używanych pojawia się w kodeksie cywilnym i pozostałych ustawach w
różnych miejscach, choć bez dodatkowego zdefiniowania. Oznacza to, że w
poszukiwaniu znaczenia tego pojęcia wyjść należy od zasad najprostszych –
przede wszystkim od jego dosłownego, literalnego brzmienia. Według słownika
języka polskiego „używany” oznacza: „taki, który był już wcześniej
wykorzystywany”. Nie ma przy tym znaczenia przez kogo, liczy się sam fakt.
Z
tego punktu widzenia wykorzystanie przez kupującego rzeczy w celu, w jakim
została zakupiona nie różni się od wykorzystania rzeczy przez sprzedawcę w celu
zademonstrowania jej możliwości i wypróbowania jej działania przez
odwiedzających sklep klientów. W obu przypadkach dojdzie bowiem do faktycznego
używania rzeczy. Różnica pozostanie tylko taka, że towar powystawowy w dalszym
ciągu pozostanie własnością sprzedawcy.
Towar
powystawowy jako rzecz używana
Rozwiawszy
wątpliwości na temat zaklasyfikowania towaru powystawowego jako rzeczy używanej
możemy stwierdzić, że wcześniej wspomniana „trzecia kategoria” rzeczy ma
charakter jedynie iluzoryczny. Towar powystawowy jest rzeczą używaną. A skoro
tak, to wszystkie pytania o stosowanie instytucji zwrotu konsumenckiego i
reklamacji należy odnieść do rzeczy używanych.
Odstąpienie
od umowy sprzedaży
W
przypadku rzeczy używanej konsument jak najbardziej ma możliwość skorzystania
ze zwrotu konsumenckiego. Jego zasady nie różnią się niczym od sytuacji zakupu
rzeczy nowej. Podkreślić należy, że odstępując w ustawowym terminie 14 dni od
zawartej na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa umowy sprzedaży
konsument nie musi podawać przyczyny odstąpienia. Nie musi się tłumaczyć, że
np. towar powystawowy nie spełnił jego oczekiwań, bo jego stan zbytnio odbiegał
od kondycji rzeczy fabrycznie nowej. Powód rezygnacji z zakupu konsument może
zostawić dla siebie.
Reklamacja
z tytułu rękojmi
Pamiętając,
że towar powystawowy jest tożsamy z rzeczą używaną zauważmy, że w przypadku
sprzedaży rzeczy używanych sprzedawca ma prawo skrócenia obowiązywania okresu
rękojmi na sprzedaną rzecz z ustawowych dwóch lat do jednego roku (art. 568
k.c. § 1 in fine). Aby jednak doszło do skrócenia okresu rękojmi sprzedawca
musi wyraźnie takie zastrzeżenie poczynić w umowie sprzedaży – np. w treści
opisu aukcji. W przypadku pominięcia tej kwestii rękojmia będzie obowiązywała
standardowo – a więc przez dwa lata.
Szczególną
uwagę zwrócić należy na opis sprzedawanej rzeczy. Sprzedawcy podając, że chodzi
o towar powystawowy najczęściej opisują jego szczególne cechy odróżniające go
od rzeczy nowej, nieużywanej. Mogą to być normalne ślady użytkowania, drobne
ryski, otarcia itp. Podstawą reklamacji z tytułu rękojmi może być wada fizyczna
rzeczy polegająca na jej niezgodności z treścią umowy. Z tego wynika, że
konsument nie może reklamować towaru powystawowego z powodu tych jego cech,
które zostały wskazane w treści umowy sprzedaży, takich jak choćby wspomniane
przed chwilą rysy na obudowie.
Czym
innym będzie wada polegająca na niesprawności rzeczy, tj. niemożności używania
towaru w celu, do jakiego został przeznaczony. W takim przypadku jak
najbardziej konsument będzie miał prawo reklamować produkt, który niezależnie
przecież od „powystawowych” niedoskonałości został sprzedany jako technicznie
sprawny.
Podsumowanie
Okazyjnie
oferowany przez sprzedawców towar powystawowy jest w istocie ofertą sprzedaży
rzeczy używanej. W razie wątpliwości, jakie przepisy należy wówczas stosować – stosujemy
regulacje odnoszące się do rzeczy używanych. Zwrot konsumencki jest możliwy na
tych samych zasadach co w przypadku rzeczy nowych. Okres obowiązywania reklamacji
z tytułu rękojmi może zostać przez sprzedawcę skrócony z dwóch lat do jednego
roku.
Komentarze obsługuje Disqus. Wczytanie spowoduje połączenie z zewnętrznym serwisem.