Kiedy utwór korzysta z ochrony prawnoautorskiej?

26 kwietnia, 2016 · Gabriel Gatner · 3 min czytania

Kiedy zdjęcie można uznać za utwór i korzysta z ochrony prawnoautorskiej?

Zalecamy ostrożność podczas zakupów w sklepie: homeekspert.net
Kiedy zdjęcie można uznać za utwór i korzysta z ochrony prawnoautorskiej?

Właściciel bloga o sportowych samochodach chce się pochwalić swoim najnowszym 450 konnym nabytkiem. Postanawia zrobić mu zdjęcie. Wybiera porę dnia o odpowiednim naświetleniu, która pozwala uzyskać fotografię w najlepszej jakości. Fotografia obejmuje całe auto. Zdjęcie zostaje umieszczone na blogu. Czy takie zdjęcie można uznać za utwór i korzystać z ochrony prawnoautorskiej? Okazuje się, że nie!

Z ochrony korzysta tylko utwór!

Przedmioty chronione przez prawo autorskie nazywamy utworami. Jednak

aby utwór mógł korzystać z ochrony prawnoautorskiej, musi łącznie

(kumulatywnie) spełnić trzy zasadnicze przesłanki. Utwór musi:

  1. stanowić rezultat pracy człowieka,
  2. stanowić przejaw działalności

    twórczej,

  3. mieć indywidualny charakter.

Tylko utwór stworzony przez człowieka korzysta z ochrony!

Poniżej słynne selfie makaka z Indonezji.
Zdjęcie zostało wykonane w 2011 r. Małpa wykorzystała chwilę nieuwagi

fotografa i zrobiła sobie kilka zdjęć. Jedno z nich zrobiło furorę w sieci, w

związku z czym o prawa autorskie dla małpy walczyła broniąca praw zwierząt

organizacja PETA. Obrońcy praw zwierząt postulowali, by wszystkie zyski

związane z eksploatacją selfie były przekazywane na poczet ochrony makaków w

rezerwacie w Indonezji, skąd pochodziła małpa. Sąd uznał jednak, że makak nie

posiada praw autorskich do zdjęcia, które sam wykonał. Argumentacja sędziego

opierała się przede wszystkim na tym, że prawa autorskie nie rozciągają się na

zwierzęta. Mając na uwadze powyższe należy podkreślić, że wszelkie, nawet

bardzo udane czy ciekawe prace pochodzące od zwierząt lub będące rezultatem

działań natury (np. szron na szybie okna) nie

są chronione prawem autorskim i można z nich dowolnie korzystać.

Oryginalność to podstawa!

Według orzecznictwa stwierdzenie „utwór musi stanowić przejaw

działalności twórczej” oznacza, że utwór powinien stanowić rezultat działalność

o charakterze kreacyjnym. Tzw. przesłanka oryginalności stanowi najważniejszą,

a jednocześnie najtrudniejszą co do oceny, cechę utworu. Ponieważ bardzo często

trudno jest stwierdzić czy praca jest oryginalna czy też stanowi powielenie

dotychczasowego rozwiązania. Zgodnie z tezą Sądu Apelacyjnego w Warszawie

wyrażoną w wyroku z dnia 23 października 2015 r., przesłanka twórczości jest

spełniona wówczas, gdy istnieje subiektywnie
nowy wytwór intelektu. Z twórczością

mamy do czynienia zawsze, gdy w grę wchodzi wysiłek intelektualny, uwieńczony powstaniem określonego rezultatu,

jeżeli nie polega on na odtworzeniu istniejącego już wytworu. Przesłankę

twórczości należy uznać za spełnioną, gdy w rzeczywistości pojawia się wytwór,

będący efektem wysiłku intelektualnego, niezależnie od subiektywnego

przekonania twórcy o jego nowości.

Wracając do przykładu blogera, właściciela szybkiego samochodu. Jego

fotografia nie może korzystać z ochrony ponieważ jego fotografia nie posiada elementu twórczego. Gdyby właściciel samochodu, wybrał na zrobienie

zdjęcia moment zachodzącego słońca, wkomponował auto w elementy otoczenia lub

wykonał zdjęcie w sepii to z pewnością jego utwór byłbym chroniony prawem. Brak

(cytując tezę Sądu Apelacyjnego) wysiłku intelektualnego ze strony blogera

powoduje, że zdjęcie przez niego wykonane nie ma cech nowości.

Komentarze obsługuje Disqus. Wczytanie spowoduje połączenie z zewnętrznym serwisem.