Nieskuteczna naprawa – kiedy można żądać zwrotu pieniędzy?

Ile

razy konsument musi zgodzić się na naprawę wadliwego sprzętu, zanim uzyska

prawo do jego wymiany na nowy? Czy po powtórnym wystąpieniu wady fizycznej

można odstąpić od umowy? O tych i podobnych problemach z grupy nieskutecznych

napraw traktuje dzisiejszy artykuł.

Przypomnijmy

na wstępie, że zgodnie z przepisami prawa w przypadku, gdy zakupiona rzecz

obarczona jest wadą fizyczną (np. zepsuła się), konsument ma do wyboru dwa sposoby

postępowania. Obie drogi mają wspólny cel – zaspokojenie roszczeń kupującego. W

obu przypadkach działania konsumenta można określić mianem „reklamacji”

(złożenia reklamacji, postępowania reklamacyjnego).

Jednak

w każdym przypadku należy zdecydować się, czy reklamacja będzie prowadzona na

podstawie rękojmi, czy też na podstawie gwarancji. Dopiero precyzyjne ustalenie

czy mamy do czynienia z rękojmią, czy może raczej z gwarancją zdecyduje o tym,

jakie zasady znajdą zastosowanie. Dotyczy to także problemu nieskutecznej

naprawy.

Zasadą

jest, że konsument decydujący się na skorzystanie z prawa do rękojmi kieruje

swoje żądania bezpośrednio do sprzedawcy. Obowiązujące przepisy prawa szczegółowo

regulują, czego można żądać od sprzedawcy w przypadku wystąpienia wady

fizycznej rzeczy. Chodzi o: naprawę, obniżenie ceny, wymianę rzeczy na nową

oraz odstąpienie od umowy.

Jeżeli

wada fizyczna rzeczy wystąpiła po raz pierwszy, sprzedawca może uwzględnić

każde z powyższych roszczeń kupującego, ale nie musi. Jeżeli bowiem jest w

stanie bez nadmiernych niedogodności dla kupującego wymienić rzecz wadliwą na

wolną od wad albo ją naprawić – nie musi spełnić żądania obniżenia ceny bądź

odstąpienia od umowy.

Inaczej

sytuacja przedstawia się, gdy rzecz była już naprawiana, a wada fizyczna

wystąpiła powtórnie. W takim przypadku każde żądanie (jedno do wyboru)

kupującego musi zostać zrealizowane przez sprzedawcę. Nie może on proponować

kolejnej naprawy, gdy żądanie dotyczy wymiany rzeczy na nową bądź odstąpienia

od umowy (czyli zwrotu pieniędzy). Dla odstąpienia od umowy przewidziano

wszakże jeden warunek – wada musi być istotna, tj. taka, która uniemożliwia

wykorzystywanie rzeczy do celu, w jakim została zakupiona.

Inaczej

przedstawia się sytuacja, gdy kupujący zdecyduje się na skorzystanie z

procedury gwarancyjnej, która jest odrębnym trybem od rękojmi. Wówczas swoje

żądania kieruje do gwaranta, którym jest wystawca dokumentu gwarancyjnego –

najczęściej producent rzeczy. Gwarancja jest udzielana dobrowolnie i na

zasadach gwaranta. Przede wszystkim tym różni się od rękojmi, że ustawodawca

stosunkowo wąsko uregulował jej zasady w ogólnie obowiązujących przepisach, pozostawiając

szczegółowe jej zapisy do uznania gwaranta.

Przy

gwarancji nie istnieje zatem tak jak w przypadku rękojmi zasada, że po pierwszej

nieskutecznej naprawie rozszerza się zakres uprawnień kupującego. Jeżeli w

dokumencie gwarancyjnym nie uregulowano tej kwestii inaczej – nie ma

ograniczenia co do ilości napraw wadliwej rzeczy.

Przy porównaniach

uprawnień wynikających z rękojmi i gwarancji najczęściej mówi się, że w pewnych

zakresach są one podobne, a w innych różnice będą wynikały ze szczegółowego

porównania w danym konkretnym przypadku – w szczególności treści dokumentu

gwarancyjnego. Rozpatrując problem nieskutecznych napraw nasuwa się jednak

wniosek, że w razie jego wystąpienia kupującego lepiej ochronią przepisy

dotyczące rękojmi, które z góry ograniczają ilość napraw do jednej – która powinna

być skuteczna pod rygorem m.in. zwrotu pieniędzy.