Klient mojego klienta chce reklamować towar! Czy mam przyjąć reklamację?
Wyobraźmy sobie sytuację, w której klient kupuje ekspres do kawy w sklepie internetowym. Następnie po 6 miesiącach sprzedaje go swojemu sąsiadowi. Ekspres się psuje, więc sąsiad chce go reklamować. Składa w tym celu reklamację z tytułu rękojmi do sklepu w którym ekspres został zakupiony, ale sprzedawca nie chce uznać takiej reklamacji ponieważ, choć termin reklamacji nie został przekroczony to pierwotna umowa została zawarta z zupełnie…

Wyobraźmy sobie sytuację, w której klient kupuje ekspres do kawy w
sklepie internetowym. Następnie po 6 miesiącach sprzedaje go swojemu sąsiadowi.
Ekspres się psuje, więc sąsiad chce go reklamować. Składa w tym celu reklamację
z tytułu rękojmi do sklepu w którym ekspres został zakupiony, ale sprzedawca
nie chce uznać takiej reklamacji ponieważ, choć termin reklamacji nie został
przekroczony to pierwotna umowa została zawarta z zupełnie inną osobą. Czy
sklep ma rację? Okazuję się, że nie!
„Uprawnienia
z tytułu rękojmi przechodzą na kolejną osobę wraz z rzeczą”
Do powyższego wniosku w dniu 19 października 2016 r. doszedł Sąd
Najwyższy w uchwale w składzie siedmiu sędziów. Potrzeba wydania uchwały
powstała na kanwie historii z 2012 r. Wówczas pozwany zawarł umowę sprzedaży samochodu z powodem oraz jego ojcem. Od tego momentu, zgodnie z obowiązującym prawem,
współwłaścicielom przysługiwało w określonych sytuacjach (np. gdyby samochód w oczywisty sposób nie odpowiadał funkcjom, które winien spełniać – np. miał
wmontowany silnik o pojemności mniejszej od umówionej) prawo do odstąpienia od umowy, a tym samym odzyskania pieniędzy.
Rzecz w tym, że ojciec swój udział w
pojeździe podarował synowi. I dopiero po tym zdarzeniu syn postanowił odstąpić
od umowy. Sprzedawca jednak odmówił i sprawa trafiła do sądu. Tym samym
pojawiła się wątpliwość, czy wraz z nabytym udziałem od ojca powód uzyskał
także uprawnienia z tytułu rękojmi do drugiej części pojazdu (pierwotnie
należącej do ojca). Mówiąc prościej: spór dotyczył tego, że uprawnienia z
tytułu rękojmi przechodzą wraz z umową dotyczącą przekazania rzeczy, czy też
pozostają u pierwotnego nabywcy, dla którego stają się bezużyteczne.
Zastrzeżenia
w uchwale
Warto jednak zaznaczyć, że uchwała Sąd Najwyższego przewiduje dwa zastrzeżenia!
Po pierwsze, powyższa sytuacja (historia z 2012 r.) dotyczy umowy
darowizny, a nie umowy sprzedaży. W ocenie Sądu Najwyższego, oba stosunki
prawne nie mogą być traktowane tak samo, ponieważ odpowiedzialność darczyńcy
względem obdarowanego jest inna niż odpowiedzialność sprzedawcy względem
kupującego. Tym samym nie można jednoznacznie określić jak należy traktować
osoby, które nabyły towar na podstawie umowy sprzedaży. Warto jednak zaznaczyć,
co także podkreślił Sąd Najwyższy, że dla pierwotnego
sprzedawcy nie ma większego znaczenia, jak osoba żądająca usunięcia wady weszła
w posiadanie rzeczy. Dla sprzedawcy najważniejszym elementem uprawnień z tytułu rękojmi jest czas, a więc
okres od momentu zakupu towaru do momentu wystąpienia wady. Termin reklamacji z
tytułu rękojmi jest w ustawie ściśle określony, natomiast brak przejścia uprawnień z tytułu rękojmi na
nowego nabywcę, w ocenie sądu, prowadziłby do nieuzasadnionego uprzywilejowania
sprzedawcy, który przed ustawowym terminem przestawałby ponosić
odpowiedzialność za sprzedaż wadliwego produktu. Tym samym należy założyć, że uprawnienia z tytułu rękojmi przechodzą na
nowego posiadacza rzeczy, niezależnie od stosunku prawnego łączącego, jego z
pierwotnym klientem sprzedawcy.
Po drugie, zastrzeżenie w umowie. Sąd Najwyższy, w jednoznaczny sposób
podkreślił, że uprawnienia z tytułu rękojmi – jeśli nie zostało zastrzeżone inaczej w umowie – przechodzą na
kolejną osobę wraz z rzeczą. Co się stanie jeżeli jednak takie zastrzeżenie
znajdzie się w umowie? Np. „Uprawnienie z tytułu rękojmi jest wyłączone dla osób
trzecich, które weszły w posiadanie towaru od klienta, niezależnie od stosunku
prawnego łączącego te strony”. W umowach, które są sporządzane przez strony w
wersji pisemnej, tego rodzaju postanowienia mogą się znaleźć zgodnie z zasadą
swobody kształtowania umów wyrażonej w Kodeksie cywilnym (art. 353 (1)) Co w
sytuacji, kiedy tego rodzaju postanowienie znajdzie się we wzorcu umowy np.
regulaminie sklepu internetowego? Czy tego rodzaju postanowienie może zostać
uznane za klauzulę niedozwoloną? W związku z treścią powyższej uchwały, należy
uznać, że tego rodzaju postanowienia mogą
być traktowane jako naruszenie zbiorowych praw konsumentów, a tym samym mogą zostać uznane za klauzulę
niedozwoloną. Wynika to przede wszystkim z faktu, że „przelew” uprawnienia
jakim jest rękojmia na nowego posiadacza rzeczy powoduje, że staje się on
niejako klientem sklepu, a tym samym jakikolwiek ograniczenia jego praw
stanowią naruszenia prawa konsumenta.
Zobacz również: Wada istotna
Komentarze obsługuje Disqus. Wczytanie spowoduje połączenie z zewnętrznym serwisem.