Czy sprzedawca może udzielić gwarancji na sprzedaną rzecz?

27 lutego, 2018 · Mirosław Dyka · 4 min czytania

Sprzedawca zawsze musi udzielić kupującemu rękojmi na sprzedawane produkty, niezależnie od tego czy są nowe czy używane. Czy to samo dotyczy gwarancji?

Zalecamy ostrożność podczas zakupów w sklepie: homeekspert.net

Sprzedawca zawsze musi udzielić kupującemu rękojmi na sprzedawane produkty, niezależnie od tego czy są nowe czy używane. Czy to samo dotyczy gwarancji?

Gwarancja i rękojmia stanowią dwie niezależne

od siebie instytucje prawne chroniące kupującego. Przy ich porównaniu wskazuje

się najczęściej, że rękojmia dotyczy odpowiedzialności sprzedawcy natomiast

producent odpowiada z tytułu gwarancji. Rękojmia przy umowie sprzedaży powstaje

po stronie sprzedawcy z mocy prawa, zaś gwarancja producenta ma charakter

fakultatywny (jest dobrowolna). Czy zatem sprzedawca oprócz związania się

rękojmią może dobrowolnie udzielić kupującemu gwarancji na sprzedaną rzecz?

Gwarancja

fabryczna

Gwarancja udzielana przez producenta rzeczy

nazywana jest inaczej gwarancja fabryczną bądź gwarancją wytwórcy. Polega ona

na złożeniu przez producenta oświadczenia o jakości wyprodukowanej rzeczy, o

jej właściwościach – przy czym oświadczenie takie może być zawarte w reklamie.

W gwarancji powinny zostać określone obowiązki gwaranta i uprawnienia

kupującego w przypadku, gdy rzecz sprzedana nie ma właściwości określonych w

oświadczeniu gwarancyjnym. Wtedy gwarant zobowiązany jest (w szczególności) do zwrotu

zapłaconej ceny, wymiany rzeczy bądź jej naprawy. Jeżeli te obowiązki nie

zostały wprost wskazane w oświadczeniu gwarancyjnym, to z treści art. 577 § 3

kodeksu cywilnego wynika, że w razie wątpliwości i tak znajdą zastosowanie.

Gwarancja

handlowa

Przepisy prawa nie wskazują na to, by ustawodawca

jakkolwiek ograniczył podmiotowo krąg osób, które mogą udzielić gwarancji. Regułą

jest, że gwarancji udziela producent. Tym niemniej może jej udzielić także

sprzedawca – wówczas będziemy mieli do czynienia z tzw. gwarancją handlową.

Do udzielenia gwarancji na sprzedaną rzecz

przez sprzedawcę stosuje się te same przepisy, które dotyczą gwarancji

fabrycznej. Prawo nie przewiduje w takim przypadku żadnego rozróżnienia –

podmiot udzielający gwarancji zawsze staje się gwarantem i podlega obowiązkom

określonym w art. 577-581 k.c.

Zbieg

tytułów odpowiedzialności

Kupujący może wykonywać uprawnienia z tytułu

rękojmi za wady fizyczne rzeczy niezależnie od uprawnień wynikających z

gwarancji. Zasadę tę komentuje się najczęściej w ten sposób, że kupujący może

kierować swoje roszczenia według swojego wolnego wyboru – albo do producenta

rzeczy, albo do sprzedawcy, przy czym roszczeń może dochodzić od tych podmiotów

niezależnie. Powstaje na tym tle pytanie, co jeśli związanie rękojmią i

gwarancją dotyczy tego samego podmiotu – sprzedawcy?

Odpowiedź na to pytanie sprowadza się do

stwierdzenia, że nie zmienia to sytuacji kupującego. W dalszym ciągu ma on

możliwość wyboru, z którego uprawnienia skorzystać. Co więcej, zgodnie z art.

579 § 3 k.c., bieg terminu do wykonania uprawnień z tytułu rękojmi ulega

zawieszeniu z dniem zawiadomienia sprzedawcy o wadzie i termin ten biegnie

dalej od dnia odmowy przez gwaranta wykonania obowiązków wynikających z

gwarancji albo bezskutecznego upływu czasu na ich wykonanie. Jeżeli sprzedawca

jest jednocześnie gwarantem, to konsekwentnie należy stwierdzić, że przepis

powyższy znajdzie odpowiednie zastosowanie do zawieszenia biegu terminu

rękojmi.

Wątpliwości

na bazie praktyki

Biorąc pod uwagę ustawowe związanie sprzedawcy

odpowiedzialnością rękojmianą można się zastanawiać, czy sprzedawca ma

jakikolwiek interes w tym, by dodatkowo brać na siebie odpowiedzialność z

tytułu gwarancji. Udzielenie gwarancji i jej zakres jest elementem taktyki

marketingowej. Można więc założyć, że kupujący będzie porównywał różne oferty

sprzedaży danej rzeczy nie tylko pod względem ceny, ale także dodatkowych

uprawnień – w tym rodzaju i zakresu uprawnień gwarancyjnych.

W praktyce można zaobserwować zjawisko

pozornego wzmacniania uprawnień kupującego. Polega to na tym, że sprzedawca

udziela kupującemu gwarancji handlowej, której zakres oraz termin daleko

odbiega na niekorzyść od ustawowych uprawnień przysługujących z tytułu rękojmi.

Nie sposób jednoznacznie stwierdzić, czy sprzedawcy udzielają tego rodzaju

gwarancji (np. tzw. rozruchowej, serwisowej) w nieświadomości, że i tak

odpowiadają przed kupującym w szerszym zakresie. Może być i tak, że z punktu

widzenia kupującego informacja o gwarancji sprzedawcy, nawet mocno ograniczonej

terminowo, ma większe znaczenie niż uprawnienia rękojmiane, których kupujący

może nie być świadom.

Niezależnie od powyższego podkreślić należy,

że w każdym przypadku zbiegu uprawnień z tytułu rękojmi i gwarancji w stosunku

do tego samego podmiotu – sprzedawcy, w interesie kupującego leży uważne

porównanie swoich uprawnień wynikających z obu instytucji i wybór

najkorzystniejszej w danym przypadku opcji.

Komentarze obsługuje Disqus. Wczytanie spowoduje połączenie z zewnętrznym serwisem.