Przewłaszczenie na zabezpieczenie

5 marca, 2018 · Mirosław Dyka · 3 min czytania

Instytucja przewłaszczenia na zabezpieczenie polega na zabezpieczeniu wierzytelności poprzez przeniesienie przez dłużnika prawa własności rzeczy na wierzyciela.

Zalecamy ostrożność podczas zakupów w sklepie: homeekspert.net

Instytucja przewłaszczenia na zabezpieczenie polega na zabezpieczeniu wierzytelności poprzez przeniesienie przez dłużnika prawa własności rzeczy na wierzyciela.

Ważnym aspektem przewłaszczenia jest to, że rzecz

pozostaje w posiadaniu dłużnika. Instytucja ta stanowi jeden z

rodzajów zabezpieczenia wierzytelności umownych w obrocie

gospodarczym. Nie jest uregulowana w kodeksie cywilnym, zatem nie

znajdziemy w tym akcie prawnym jej definicji. Pojawia się za to w

prawie bankowym:

art. 101 ust. 1

Zabezpieczenie wierzytelności banku

może być dokonane w drodze przeniesienia na bank przez dłużnika

lub osobę trzecią, do czasu spłaty zadłużenia wraz z należnymi

odsetkami i prowizją, prawa własności rzeczy ruchomej lub papierów

wartościowych.

Opisując i wyjaśniając

przewłaszczenie na zabezpieczenie wskazuje się, że występuje ono

w dwóch formach: pod warunkiem rozwiązującym oraz pod warunkiem

zawieszającym. Niestety, taki „oszczędny” sposób wyjaśnienia

znaczenia tej instytucji prawnej wydaje się mało przystępny i może

powodować dodatkowe problemy z jej zrozumieniem. Spróbujmy zatem

posłużyć się praktycznym przykładem na bazie umowy kredytowej,

którą osoba fizyczna – pan Jan – zawiera z bankiem na zakup

samochodu.

Przewłaszczenie na zabezpieczenie

pod warunkiem rozwiązującym

W tym wariancie dłużnik przenosi

własność rzeczy ruchomej na wierzyciela pod warunkiem

rozwiązującym, którym jest zaspokojenie wierzytelności. Z chwilą

spłaty własność rzeczy automatycznie powraca do dłużnika, bez

konieczności zawierania dodatkowej umowy.

W naszym przykładzie dłużnikiem jest

pan Jan, wierzycielem jest bank, który udzielił mu kredytu na zakup

samochodu. Pan Jan dokonał zakupu samochodu ze środków, jakie

pozyskał z kredytu i to on jest stroną umowy sprzedaży jako

kupujący (sprzedającym może być np. dealer samochodowy). Mamy

więc sytuację, w której pan Jan jest właścicielem zakupionego

przez siebie samochodu.

Jednak w naszym przykładzie udzielenie

przez bank kredytu było uzależnione od zawarcia przez pana Jana z

bankiem umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie. W takiej sytuacji

pan Jan po dokonaniu zakupu samochodu zobowiązał się przenieść

prawo własności tego samochodu na bank. Jeżeli przewłaszczenie na

zabezpieczenie dokonuje się pod warunkiem rozwiązującym oznacza

to, że bank staje się właścicielem samochodu – ale tylko do

czasu ziszczenia się warunku rozwiązującego, którym jest

wywiązanie się z umowy kredytowej.

Mówiąc prosto:

samochód będzie należał do banku do czasu spłaty przez pana Jana

kredytu. Rzecz jasna w całym okresie obowiązywania umowy pan Jan

będzie miał możliwość korzystania z samochodu – na zasadach

np. umowy użyczenia.

Przewłaszczenie na zabezpieczenie

pod warunkiem zawieszającym

W tej wersji dłużnik przenosi

własność rzeczy ruchomej na wierzyciela pod warunkiem

zawieszającym, którym – w odróżnieniu od poprzedniej sytuacji –

jest brak zaspokojenia wierzytelności w określonym terminie. Pan

Jan jako dłużnik banku z tytułu umowy kredytowej oraz jednocześnie

kupujący z umowy sprzedaży samochodu pozostaje przez okres trwania

umowy właścicielem samochodu. Zawarcie z bankiem umowy

przewłaszczenia na zabezpieczenie pod warunkiem zawieszającym nie

powoduje w chwili związania się ta umową przeniesienia własności

rzeczy ruchomej na bank. Tym właśnie różni się warunek

zawieszający od rozwiązującego, że następuje niejako

„zawieszenie w czasie” skutków prawnych wskazanych w umowie

przewłaszczenia do chwili zajścia określonego zdarzenia – w

naszym przykładzie braku spłaty kredytu w terminie.

Mówiąc prosto: samochód będzie

należał do pana Jana, chyba że nie spłaci on kredytu w terminie –

wówczas to bank stanie się właścicielem auta.

Podsumowanie

Przewłaszczenie rzeczy ruchomej na

zabezpieczenie zapewnia wierzycielowi konkretne korzyści, będzie on

bowiem miał uprawnienia znacznie szersze niż te, które posiadałby

przy zastosowaniu innego rodzaju zabezpieczenia wierzytelności np.

instytucji zastawu. Instytucja przewłaszczenia na zabezpieczenie

obniża ryzyko wierzyciela oraz koszty zabezpieczenia wierzytelności.

W przypadku kształtowania postanowień umów o przewłaszczenie

rzeczy ruchomych strony dysponują dużą swobodą. Wskazać jednak

należy, że z uwagi na fakt, iż instytucja przewłaszczenia na

zabezpieczenie nie została szczegółowo uregulowana w kodeksie

cywilnym – w celu właściwego zabezpieczenia interesów obu stron

wszelkie warunki przewłaszczenia powinny być każdorazowo

szczegółowo określone w umowie.

Komentarze obsługuje Disqus. Wczytanie spowoduje połączenie z zewnętrznym serwisem.