Zwrot towaru, który nie był przedmiotem umowy sprzedaży

1 czerwca, 2019 · Mirosław Dyka · 5 min czytania

W artykule zajmiemy się problemem sprzedawcy, który otrzymuje od konsumenta zwrot towaru, którego akurat ten sprzedawca mu nie sprzedał. Może tak się zdarzyć w wyniku zwykłej ludzkiej pomyłki, jak i w przypadku celowego działania nieuczciwego kupującego. Co robić w takiej sytuacji? Jakie przepisy znajdą zastosowanie?

Zalecamy ostrożność podczas zakupów w sklepie: homeekspert.net

W

artykule zajmiemy się problemem sprzedawcy, który otrzymuje od konsumenta zwrot

towaru, którego akurat ten sprzedawca mu nie sprzedał. Może tak się zdarzyć w

wyniku zwykłej ludzkiej pomyłki, jak i w przypadku celowego działania

nieuczciwego kupującego. Co robić w takiej sytuacji? Jakie przepisy znajdą

zastosowanie?

Zwrot konsumencki

Na

początek przypomnijmy rzecz oczywistą, ale ważną w przypadku rozpatrywanego

przez nas problemu. Otóż prawo do odstąpienia od umowy zawartej na odległość

lub poza lokalem przedsiębiorstwa, dotyczy zwrotu rzeczy, której ta umowa

dotyczyła. Tak więc konsument odstępujący od umowy musi rzecz w jej ramach

zakupioną zwrócić sprzedawcy. Sprzedawca – rzecz jasna – zwraca konsumentowi cenę

sprzedaży.

Wszystko

jest oczywiste przy założeniu, że konsument odstępując od umowy sprzedaży

konkretnej rzeczy zwraca sprzedawcy właśnie tę rzecz, a nie jakąś inną. Problem

pojawia się w momencie, gdy sprzedawca otrzymuje od konsumenta przesyłkę, w

której znajduje towar „niepasujący” do treści tej umowy sprzedaży, od której konsument

odstąpił. Pojawia się wówczas kilka interesujących kwestii faktycznych i prawnych.

Skuteczność odstąpienia od umowy

Przesłanki

skutecznego odstąpienia przez konsumenta od umowy sprzedaży zawartej na

odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa opisane są w Ustawie o prawach

konsumenta z dnia 30 maja 2014 r. (Dz.U. z 2014 r. poz. 827 z późn. zm.).

Znajdziemy tam m.in. zachowanie 14-dniowego terminu, złożenie stosownego

oświadczenia dotyczącego danej umowy. Natomiast obowiązek zwrotu rzeczy przedsiębiorcy

pojawia się dopiero na etapie wykonania odstąpienia od umowy, jako jego

konsekwencja. Oznacza to, że odstąpienie od umowy może być skuteczne nawet w

przypadku, gdy rzecz w ogóle nie została przez konsumenta zwrócona sprzedawcy.

Jeżeli

więc sprzedawca w wykonaniu obowiązku spoczywającego na konsumencie otrzymuje

od niego zwrot rzeczy, która nie była objęta umową, od której konsument

odstąpił – to nie wpływa to na skuteczność czynności odstąpienia przez

konsumenta od zawartej ze sprzedawcą umowy.

Obowiązek przyjęcia rzeczy

Pytanie

o to, czy po stronie sprzedawcy leży w takiej sytuacji obowiązek przyjęcia

rzeczy, którą odesłał mu konsument i która nie była objęta umową sprzedaży

między tymi stronami pozostaje niejako bezcelowe. Oczywistym jest, że

sprzedawca najpierw musi przesyłkę przyjąć od przewoźnika, by dopiero następnie

sprawdzić jej zawartość. W chwili doręczenia sprzedawcy przesyłki ten może

jedynie domyślać się, że w środku znajduje się rzecz, którą konsument zwrócił

odstępując wcześniej od umowy np. w drodze elektronicznej. Może być i tak, że

sprzedawca w ogóle nie ma pojęcia o zawartości przesyłki, gdyż oświadczenie o

odstąpieniu od umowy nie zostało złożone wcześniej, lecz znajduje się w

przesyłce razem z rzeczą. Tak czy inaczej, sprzedawca po prostu przyjmuje rzecz

od klienta i staje się jej posiadaczem.

Kto jest właścicielem rzeczy?

Bardziej

problematyczna od posiadania staje się jednak kwestia prawa własności do

zwracanej rzeczy. Jeżeli jest to rzecz, która była przedmiotem umowy sprzedaży,

od której skutecznie odstąpił konsument, to właścicielem rzeczy wciąż pozostaje

sprzedawca. Wynika to z tego, że skuteczne odstąpienie od umowy sprzedaży

oznacza z mocy prawa, że umowę uważa się za niezawartą (art. 31 Ustawy o

prawach konsumenta).

Tyle

tylko, że nas interesuje ten trudniejszy przypadek. Jeżeli bowiem sprzedawca

otrzymał od konsumenta rzecz, która nie była przedmiotem umowy sprzedaży między

stronami, to prawo własności do tej rzeczy zachowuje jej właściciel, którym nie

jest sprzedawca – a najczęściej jest nim konsument, który tę rzecz odesłał, np.

w wyniku błędu.

Obowiązek zwrotu ceny

Podsumujmy

nasz problematyczny przypadek na tym etapie: konsument odstępuje od umowy

sprzedaży rzeczy. Składa sprzedawcy oświadczenie o odstąpieniu. Odsyła rzecz,

która jednak nie jest tą, której dotyczyła zawarta między nimi umowa. Czy w

takiej sytuacji sprzedawca ma obowiązek zwrotu zapłaconej przez konsumenta

ceny?

Mówimy

o obowiązku określonym w art. 32 Ustawy o prawach konsumenta. Jest on po

stronie sprzedawcy niejako „złagodzony” tym, że sprzedawca może się wstrzymać

ze zwrotem płatności do chwili otrzymania rzeczy z powrotem od konsumenta.

Rzecz jasna, przepis cały czas odnosi się do tej rzeczy, a więc przedmiotu umowy sprzedaży, a nie jakiejkolwiek innej

rzeczy. Inaczej tak skonstruowane prawo nie miałoby sensu.

Z

powyższego wynika, że po odstąpieniu przez konsumenta od umowy, gdy w rezultacie

tej czynności konsument odsyła sprzedawcy inną rzecz, nieobjętą zawartą między

stronami umową, po stronie sprzedawcy nie aktualizuje się obowiązek zwrotu płatności.

Nie został bowiem spełniony przez konsumenta warunek dotyczący zwrotu rzeczy

według art. 34 ust. 1 Ustawy o prawach konsumenta.

Obowiązek odesłania rzeczy

Pozostaje

nam wyjaśnienie tego, czy w takiej sytuacji sprzedawcę obciąża obowiązek

odesłania rzeczy omyłkowo zwróconej przez konsumenta i jak wygląda kwestia

ponoszonych przy tym kosztów. Wejście w posiadanie przez sprzedawcę

rzeczy, której właścicielem jest konsument, pozostaje bez podstawy prawnej.

Oznacza to, że sprzedawca powinien umożliwić konsumentowi jej odbiór, np.

osobisty – o ile zaistnieje taka możliwość. Z drugiej strony sprzedawca nie

może ponosić w związku z błędem konsumenta żadnych dodatkowych kosztów.

Ewentualne odesłanie przesyłki z powrotem do konsumenta będzie więc możliwe na

koszt tego ostatniego.

Nadto,

sprzedawca powinien dochować staranności przy przechowywaniu rzeczy odesłanej

mu przez konsumenta, z pewnością nie może rozporządzać nią jak właściciel i np.

zutylizować. Tym niemniej, jeśli w związku z przechowywaniem rzeczy powstaną u

sprzedawcy określone koszty, ten ma prawo obciążyć nimi konsumenta.

Podsumowanie

Przypadki

konsumenckiego odstąpienia od umowy sprzedaży i odesłania rzeczy, która nie

była nią objęta mogą wynikać z pomyłki lub też z celowego działania

nieuczciwego kupującego. W każdej takiej sytuacji sprzedawca nie ma obowiązku

ponoszenia jakichkolwiek kosztów – czy to związanych ze zwrotem ceny, czy też

odesłania przesyłki. Sprzedawca powinien w ramach zawodowej staranności dążyć

do wyjaśnienia sytuacji z konsumentem i czekać na jego ruch. Jeśli konsument

zdecyduje się osobiście odebrać pomyłkowo odesłaną rzecz – sprzedawca powinien

mu to w miarę możliwości umożliwić. Jeśli konsument zechce skorzystać z

przesyłki – sam powinien pokryć jej koszty.

Komentarze obsługuje Disqus. Wczytanie spowoduje połączenie z zewnętrznym serwisem.