Czy kurier może zostawić przesyłkę u sąsiada?
Pytanie jak wyżej nie dotyczy rzecz jasna praktyki życiowej, lecz zasad obowiązujących przewoźnika przy dostarczaniu przesyłek.

Okazuje się bowiem, że sposób doręczania paczek „przez sąsiada” mimo, iż czasem dogodny, może okazać się problemem przy dochodzeniu roszczeń przez konsumenta.
„Proszę zostawić
przesyłkę w mieszkaniu obok”
Powszechną praktyką
przy składaniu zamówień w sklepach internetowych czy na
platformach sprzedażowych jest podawanie sprzedawcy numeru telefonu
kupującego. Jest on przydatny do nawiązania szybkiego kontaktu –
zwłaszcza w czasie realizacji dostawy. Kurierzy z kolei mają
zwyczaj dzwonienia do adresata, czy to odpowiednio wcześniej by się
umówić na odbiór przesyłki, czy to w momencie, gdy nikt im nie
otwiera drzwi. Wtedy najczęściej dochodzi do telefonicznych ustaleń
pomiędzy konsumentem – odbiorcą przesyłki, a przewoźnikiem. Ich
rezultatem może być pozostawienie paczki u sąsiada.
Takie rozwiązanie może
być bardzo wygodne dla obu stron. Odbiorca otrzyma paczkę bez
opóźnienia (gdyby kurier musiał próbować ją dostarczyć
kolejnego dnia), nie musi też odbierać jej w siedzibie przewoźnika.
Kurier z kolei nie musi przyjeżdżać jeszcze raz i też ma problem
z głowy.
Kto może odebrać
przesyłkę w imieniu konsumenta?
Tymczasem o tym, kto może
skutecznie odebrać przesyłkę stanowią przepisy ustawy Prawo
pocztowe, które odpowiednio stosuje się także w prawie
przewozowym. Z art. 37 Prawa pocztowego wynika, że przesyłkę może
odebrać: adresat, jego przedstawiciel ustawowy lub pełnomocnik,
osoba pełnoletnia zamieszkała razem z adresatem. Ustanowienie
pełnomocnika do odbierania przesyłek wymaga pisemnego oświadczenia
(pełnomocnictwo pocztowe) złożonego w placówce operatora
pocztowego.
Z powyższego wynika
jasno, że sąsiad nie jest uprawniony do odbioru przesyłki. Brak
uprawnienia oznacza, że z punktu widzenia prawa pozostawienie
przesyłki u sąsiada nie jest równoznaczne ze skutecznym
doręczeniem jej adresatowi.
Kto odpowiada za
doręczenie?
Pamiętając, że mamy do
czynienia z adresatem, który jest konsumentem w rozumieniu prawa
(czyli nie kupuje rzeczy jako przedsiębiorca w celu prowadzenia
dział. gosp.), należy wskazać przepis kodeksu cywilnego
określający zasady odpowiedzialności za doręczenie przesyłki:
Art. 548 § 3. Jeżeli
rzecz sprzedana ma zostać przesłana przez sprzedawcę kupującemu
będącemu konsumentem, niebezpieczeństwo przypadkowej utraty lub
uszkodzenia rzeczy przechodzi na kupującego z chwilą jej
wydania kupującemu. Za wydanie rzeczy uważa się jej
powierzenie przez sprzedawcę przewoźnikowi, jeżeli sprzedawca nie
miał wpływu na wybór przewoźnika przez kupującego. Postanowienia
mniej korzystne dla kupującego są nieważne.
Kwestię „wpływu na
wybór przewoźnika” analizowaliśmy w jednym z poprzednich wpisów
i możemy założyć, że w każdym przypadku, gdy sprzedawca oferuje
konsumentowi różne opcje dostawy i ten spośród nich wybiera –
sprzedawca ma wpływ na wybór przewoźnika. A z tego wynika, że
sprzedawca ponosi odpowiedzialność za sprzedaną rzecz aż do
chwili, gdy ta zostanie wydana konsumentowi.
Podmiot trzeci
odpowiada za ustalenia konsumenta i przewoźnika?
Paradoks całej tej
sytuacji polega na tym, że konsumenta i przewoźnika nie wiąże
żaden stosunek prawny, a ich ustalenia mają wpływ na sytuację
prawną sprzedawcy. W rezultacie, w przypadku różnych możliwych
problemów (zagubienie, zniszczenie przesyłki, odmowa jej wydania
przez sąsiada) konsument ma roszczenie do sprzedawcy. Wystarczy
tylko wykazać, że przesyłka nie została mu wydana.
To, że brak wydania może
mieć związek z „dogadaniem się” konsumenta i kuriera co do
pozostawienia przesyłki osobie trzeciej nie ma znaczenia dla
realizacji umowy sprzedaży. Sprzedawca zawsze będzie odpowiadał za
to, co dzieje się z przesyłką zanim ta trafi bezpośrednio do rąk
konsumenta (skuteczne wydanie). Prawo chroni w tej sytuacji
konsumenta.
Nie znaczy to, że
sprzedawca jest wówczas całkowicie bez szans. Po zaspokojeniu
roszczeń konsumenta będzie miał regres do przewoźnika na
podstawie przepisów prawa przewozowego. Zauważyć jednak wypada, że
to sprzedawca jest w tej sytuacji w najgorszym położeniu, gdyż
najpierw musi zaspokoić konsumenta, potem dochodzić roszczeń od
przewoźnika, a wszystko to w rezultacie „grzecznościowych”
ustaleń o pozostawieniu przesyłki sąsiadowi, dokonanych między
konsumentem a przewoźnikiem, na które sprzedawca nie miał żadnego
wpływu.
Podsumowanie
pozostawiania przesyłki u sąsiada w znakomitej większości
przypadków po prostu działa. Co nie znaczy, że nie mogą się
pojawić na jej tle jakieś problemy. Jeżeli z jakichś przyczyn nie
dojdzie do wydania przesyłki konsumentowi, odpowiada za to
sprzedawca. Pozostawianie przesyłki u sąsiada należy uznać za
błąd przewoźnika, niezależnie od tego czy doszło do tego w
porozumieniu z konsumentem. A za błąd przewoźnika odpowiada
sprzedawca, gdyż miało to miejsce przed wydaniem przesyłki. Obecne
przepisy wyraźnie faworyzują w tej sytuacji konsumenta, który
praktycznie w każdej sytuacji podlega ochronie prawnej.
Komentarze obsługuje Disqus. Wczytanie spowoduje połączenie z zewnętrznym serwisem.