Czy nagranie z kamerki samochodowej może być dowodem w sądzie?
W jednym z poprzednich artykułów pisaliśmy o tym, czy używanie wideorejestratorów jest legalne po wejściu w życie przepisów RODO. Dziś spojrzymy na temat inaczej i skupimy się na tym, czy nagranie z kamerki obrazujące zdarzenie drogowe może być dopuszczone w cywilnym postępowaniu sądowym jako dowód w sprawie.

W
jednym z poprzednich artykułów pisaliśmy o tym, czy używanie wideorejestratorów
jest legalne po wejściu w życie przepisów RODO. Dziś spojrzymy na temat inaczej
i skupimy się na tym, czy nagranie z kamerki obrazujące zdarzenie drogowe może być
dopuszczone w cywilnym postępowaniu sądowym jako dowód w sprawie.
Zasada ogólna
W
kodeksie postępowania cywilnego znajduje się otwarty katalog dowodów, do których
może się odwołać strona. Są to w szczególności: dokumenty, zeznania świadków,
opinie biegłego, oględziny, przesłuchania stron i inne środki dowodowe.
Najczęściej pierwszorzędne znaczenie dla przebiegu postępowania dowodowego mają
dokumenty.
W
polskim procesie cywilnym obowiązuje zasada tzw. swobodnej oceny dowodów.
Zgodnie z art. 233 § 1 k.p.c., Sąd ocenia wiarogodność i moc dowodów według
własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego
materiału. Oznacza to, iż nie istnieje określona przepisami hierarchia dowodów
ani formalne reguły, według których Sąd mógłby poszczególne dowody pomijać. O kwestii
dowodu z nagrania wideo (filmu) dodatkowo mówi art. 308 k.p.c.
Dowód z zapisu
obrazu i dźwięku
Art.
308. Dowody z innych dokumentów niż wymienione w art. 2431, w
szczególności zawierających zapis obrazu, dźwięku albo obrazu i dźwięku, sąd
przeprowadza, stosując odpowiednio przepisy o dowodzie z oględzin oraz o
dowodzie z dokumentów.
Wspomniany
w tym przepisie zapis obrazu i dźwięku to nic innego jak nagranie z kamerki,
która umożliwia rejestrację video oraz audio. Oznacza to, że polskie prawo
wprost dopuszcza możliwość wykorzystania takiego dowodu, choć pod pewnymi
warunkami. Do oceny dowodu z nagrania Sąd będzie odpowiednio stosował przepisy odnoszące
się do dowodu z oględzin oraz dowodu z dokumentów – które są dość rozbudowane.
Dokument prywatny
Niewątpliwie
nagranie z kamerki samochodowej utrwalone na nośniku, np. karcie SD będzie w
rozumieniu prawa dokumentem tzw. prywatnym. A więc sporządzonym poza
postępowaniem sądowym, dla własnych potrzeb nagrywającego – w tym przypadku
kierowcy. Nie oznacza to jednak wcale, że skoro nagranie takie nie powstało „urzędowo”
w ramach działania służb, urządzenie nie jest certyfikowane itd. – to takie
nagranie nie może stanowić dowodu w sądzie. Wręcz przeciwnie – Sąd będzie
oceniał dowód z takiego nagrania tak samo, jak każdy inny dowód
– a w więc zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów.
Obowiązek przedstawienia
Odpowiednie
stosowanie przepisów dotyczących dowodu z oględzin i dokumentów do nagrań z
kamerki samochodowej oznacza, że Sąd może w danym przypadku zażądać przedstawienia
takiego dowodu, o ile poweźmie informację, że strona jest w jego posiadaniu. To
oznacza, że dowód z nagrania może zostać przeprowadzony w postępowaniu sądowym
nawet wbrew woli samego zainteresowanego. Ewentualna odmowa udostępnienia
nagrania może spotkać się z sankcją, a uzasadnienie typu „miałem ale skasowałem”
zostanie ocenione przez Sąd zdecydowanie na niekorzyść strony.
Oryginalny nośnik,
przeróbki nagrania
Mimo,
iż nie istnieją szczególne regulacje zabraniające kopiowania nagrania z kamerki
na inny nośnik (np. płytę DVD) czy też modyfikacji zapisu poprzez np.
wyostrzenie obrazu czy też zbliżenie (zoom) poszczególnych fragmentów obrazu,
to jednak zdecydowanie warto przedstawić jako dowód oryginalne, nieedytowane
nagranie na oryginalnym nośniku. Ma to znaczenie dla ustalenia autentyczności
nagrania i pozbawi drugą stronę sporu zarzutu, iż nagranie zostało
zmanipulowane w procesie postedycji.
W
praktyce postępowań sądowych zdarzało się, że sądy albo nie dopuszczały dowodu
z nagrań, albo też nie przypisywały im rozstrzygającej mocy dowodowej z powodu
wątpliwości związanych z tym, że:
- Nagranie
nie zostało dostarczone na oryginalnym nośniku, na którym zostało zapisane np.
taśma filmowa, płyta CD, karta pamięci lub dysk twardy.
- Nagranie
było edytowane lub zmieniane np. przez wycięcie fragmentu taśmy lub
przedstawienie tylko części pliku z nagraniem.
- Nagranie
było niewyraźne i nie można było zidentyfikować osób biorących udział w
wypadku.
- Nagranie
nie pozwalało na dokładne wskazanie miejsca wypadku – szczególnie częste poza
obszarem zabudowanym np. w lesie.
- Nagranie
nie zawierało daty i godziny zdarzenia.
- Nagranie
nie przedstawiało przebiegu wypadku tylko jego skutki.
- Nagranie
było czarno-białe i nie można było jednoznacznie zidentyfikować pojazdów i
zdarzeń.
- Nagranie
zostało zarejestrowane w nocy i zbyt mała ilość światła nie pozwalała na
identyfikację.
Powyższe
to tylko przykładowy katalog decyzji składu orzekającego w jednostkowych
przypadkach. Pamiętać jednak należy o tym, że w każdym przypadku dowód z
nagrania będzie oceniany przez Sąd indywidualnie, z uwzględnieniem wszystkich okoliczności
konkretnej sprawy. Można więc założyć, że w danym konkretnym przypadku mimo np.
braku wyświetlanej w zapisie daty i godziny zdarzenia da się takie dane ustalić
w inny sposób. Albo oryginalny nośnik przekazany na żądanie służb ulegnie zniszczeniu/zagubieniu,
a strona wcześniej zachowa kopię nagrania, którą można będzie przedstawić w
sądzie.
Decyzja
niemieckiego Federalnego Trybunału Sprawiedliwości
Na
koniec warto wspomnieć o ważnym wyroku niemieckiego sądu. Federalny Trybunał
Sprawiedliwości (BGH) w Karlsruhe zadecydował wyrokiem z 15 maja 2018, że
nagrania z kamerek samochodowych mogą być wykorzystywane jako dowody w sprawach
sądowych, w celu wyjaśnienia okoliczności wypadku lub kolizji. Uznał przy tym,
że jest to ważniejsze niż prawo do ochrony wizerunku i danych osobowych
uczestników. Wcześniej w niemieckim sądownictwie istniał spór co do tego, czy
dopuszczenie dowodu z tego rodzaju nagrań może prowadzić do naruszenia przepisów
o ochronie danych osobowych.
Komentarze obsługuje Disqus. Wczytanie spowoduje połączenie z zewnętrznym serwisem.