Wady prawne i rękojmia
Co możemy zrobić, jeśli zorientujemy się, że kupiliśmy od sprzedawcy towar, który okazał się własnością kogoś innego i zasadnie oczekujemy, że prędzej czy później spotkają nas w związku z tym kłopoty, z wydaniem towaru prawowitemu właścicielowi włącznie? Odpowiedź brzmi – skorzystać z instytucji rękojmi za wady prawne rzeczy sprzedanej.

że kupiliśmy od sprzedawcy towar, który okazał się własnością kogoś innego i
zasadnie oczekujemy, że prędzej czy później spotkają nas w związku z tym
kłopoty, z wydaniem towaru prawowitemu właścicielowi włącznie? Odpowiedź brzmi
– skorzystać z instytucji rękojmi za wady prawne rzeczy sprzedanej.
Podstawa prawna rękojmi
kodeksu cywilnego:
Sprzedawca jestodpowiedzialny względem kupującego, jeżeli rzecz sprzedana stanowi własność
osoby trzeciej albo jeżeli jest obciążona prawem osoby trzeciej, a także jeżeli
ograniczenie w korzystaniu lub rozporządzaniu rzeczą wynika z decyzji lub
orzeczenia właściwego organu; w razie sprzedaży prawa sprzedawca jest
odpowiedzialny także za istnienie prawa (wada prawna).
szersze znaczenie niż tylko to, że sprzedano nam rzecz należącą do kogoś
innego. Dotyczy to również sytuacji, gdy rzecz jest obciążona prawem innej
osoby, np. zastawem bankowym – który powoduje przecież, że kupujący nie jest w
stanie w pełni korzystać z kupionej rzeczy. To samo dotyczy decyzji lub
orzeczenia właściwego organu – gdy np. kupiona przez nas rzecz będzie podlegać
zabezpieczeniu jako dowód w sprawie.
rękojmi za wady prawne, na zasadach zbliżonych do rękojmi za wady fizyczne.
Wystarczy więc odstąpić od umowy lub zażądać obniżenia ceny (to drugie
rozwiązanie jest ryzykowne, ale wciąż pozostajemy w posiadaniu rzeczy), można
również żądać wymiany towaru na wolny od wad lub usunięcia wady – oczywiście w
tym przypadku wady prawnej. Sprzedawca ma możliwość zaproponowania
alternatywnego rozwiązania, ale podobnie jak przy wadzie fizycznej – wciąż
roszczenie winno zostać zaspokojone w którymś wariancie wskazanym powyżej.
Co ma zrobić kupujący? Jakie ma uprawnienia?
opcją wydaje się być odstąpienie od umowy, które mimo iż jest obwarowane tym,
że wada rzeczy powinna być „istotna”, to jednak w przypadku wady prawnej –
każda taka wada jest istotna z natury, gdyż stwarza ryzyko skutecznego
pozbawienia kupującego możliwości korzystania z rzeczy. Ważne przy tym jest, że
wystarczy samo pojawienie się tego ryzyka np. wskutek powzięcia przez
kupującego wiedzy o tym, że sprzedawca zbył rzecz obarczoną wadą prawną. Nie
jest istotne, czy osoba trzecia, np. właściciel rzeczy, skierował swoje
roszczenie wobec kupującego, czy też (jeszcze) nie.
k.c., oprócz odstąpienia od umowy (lub żądania obniżenia ceny) żądać naprawienia
szkody w ramach tzw. ujemnego interesu umownego. Chodzi o szkodę, którą kupujący
poniósł przez to, że zawarł umowę, nie wiedząc o istnieniu wady (choćby szkoda
była następstwem okoliczności, za które sprzedawca nie ponosi odpowiedzialności),
a w szczególności może żądać:
- zwrotu kosztów zawarcia umowy,
- zwrotu kosztów odebrania, przewozu, przechowania i ubezpieczenia
rzeczy,
- zwrotu dokonanych nakładów w takim zakresie, w jakim nie odniósł z
nich korzyści, a nie otrzymał ich zwrotu od osoby trzeciej,
- zwrotu kosztów procesu.
naprawienia szkody na zasadach ogólnych, tak więc jeśli wskutek wady prawnej rzeczy
kupujący poniósł dodatkowe koszty czy straty (ogólnie: szkodę) nie zrekompensowane
w ramach rękojmi czy art. 574 k.c. – może ich dochodzić na drodze cywilnej w
oparciu o ogólną odpowiedzialność odszkodowawczą.
do skorzystania z rękojmi za wady prawne rzeczy sprzedanej nie ma związku z
dniem wydania rzeczy, lecz rozpoczyna się z dniem, w którym kupujący o wadzie
prawnej się dowiedział (termin roczny). Zakładamy oczywiście, że w chwili
wydania rzeczy kupujący w ogóle nie był świadomy istnienia wady prawnej, bo jeśli
wiedział o takim mankamencie – wyklucza to możliwość skorzystania z rękojmi. Jeżeli
kupujący dowiedział się o istnieniu wady prawnej dopiero na skutek powództwa
osoby trzeciej, termin ten biegnie od dnia, w którym orzeczenie wydane w sporze
z osobą trzecią stało się prawomocne.
Komentarze obsługuje Disqus. Wczytanie spowoduje połączenie z zewnętrznym serwisem.