Czy można odstąpić od umowy po zakupie biletu do kina?

Jest to usługa standardowo oferowana online

(ewentualnie telefonicznie), gdzie konsument na stronie internetowej kina

korzysta z podglądu graficznego schematu sali kinowej i ma możliwość wyboru

wolnych miejsc na określony seans. Zasady dokonywania rezerwacji są określone w

regulaminie kina. Użytkownikowi pozostawia się do wyboru dwie drogi –

rezerwację biletu bez jego zakupu oraz rezerwację biletu wraz z jego zakupem

W przypadku dokonania przez użytkownika

rezerwacji miejsca na sali bez jednoczesnego zakupu biletu nie dochodzi rzecz

jasna do zawarcia umowy sprzedaży biletu. Można nawet powiedzieć, że taka

rezerwacja nie powoduje po stronie konsumenta powstania jakiegokolwiek

zobowiązania. To kino zobowiązuje się, że jeśli konsument zakupi bilet w

określonym czasie przed rozpoczęciem seansu, to będzie miał zagwarantowane

wybrane przez siebie miejsce na sali. Przykładowe postanowienie w regulaminie kina

wygląda tak:

W

przypadku dokonania przez Użytkownika wyłącznie rezerwacji miejsca w Kinie na

wybrany przez Użytkownika seans bez jednoczesnego zakupu biletu drogą

elektroniczną, Użytkownik powinien wykupić bilet na film objęty rezerwacją w

kasie lub biletomacie danego Kina najpóźniej na 30 minut przed godziną

rozpoczęcia seansu. W przypadku, gdy Użytkownik w terminie wskazanym w pkt 7

powyżej nie dokona w Kinie zakupu biletu na seans, na który zarezerwował

miejsce, rezerwacja takiego miejsca nie może być gwarantowana.

Wynika z tego, że po dokonaniu jedynie

rezerwacji bez zakupu biletu konsument może bez żadnych konsekwencji rozmyślić

się i zrezygnować z pójścia do kina. Nie musi odstępować od umowy sprzedaży,

gdyż do jej zawarcia w ogóle nie doszło.

To druga możliwość oferowana przez kino, kiedy

konsument przez internet dokona zarówno rezerwacji określonego miejsca na sali,

jak i dokona zakupu biletu. Ma to swoje plusy np. nie trzeba będzie stać w

kolejce po bilet, konsument może sobie po zakupie taki bilet wydrukować, a

nawet – o ile kino to umożliwia – autoryzować wejście na salę kinową skanem

bądź specjalnym kodem przesłanym na smartfona.

W takim przypadku dochodzi do zawarcia umowy

sprzedaży biletu i jest to niewątpliwie umowa zawarta na odległość, bez

jednoczesnej fizycznej obecności stron, z wyłącznym wykorzystaniem jednego lub

większej liczby środków porozumiewania się na odległość. Podlega zatem rygorom

Ustawy o prawach konsumenta z dnia 30 maja 2014 r. (Dz.U. z 2014 r. poz. 827 z

późn. zm.). A skoro tak, to czy konsument może odstąpić od tej umowy na

zasadzie art. 27 tej ustawy, gdzie przyznaje się mu takie prawo w okresie 14

dni?

Przepis art. 38 Ustawy o prawach konsumenta

zawiera katalog wyłączeń prawa do konsumenckiego odstąpienia od umowy. Jeden z

tych wyjątków jest określony następująco:

Art. 38 Prawo odstąpienia od

umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa lub na odległość nie przysługuje

konsumentowi w odniesieniu do umów:

(…)

12) o świadczenie

usług w zakresie zakwaterowania, innych niż do celów mieszkalnych, przewozu

rzeczy, najmu samochodów, gastronomii, usług związanych z wypoczynkiem, wydarzeniami rozrywkowymi, sportowymi

lub kulturalnymi, jeżeli w umowie oznaczono dzień lub okres

świadczenia usługi.

Nie ulega wątpliwości, że zakup biletu do kina

mieści się w zakresie tego przepisu – mamy do czynienia z wydarzeniem

rozrywkowym z zakresu kultury, dziejącym się w określonym dniu, a nawet o

dokładnej godzinie. Mimo tego więc, że umowa została zawarta na odległość

(przez internet) konsument nie będzie mógł od niej odstąpić z powołaniem się na

ustawowe prawo odstąpienia od umowy. Ale czy będzie tak w każdym przypadku?

W przepisie art. 7 Ustawy o prawach konsumenta

zapisano, że nieważne są postanowienia umów mniej korzystne dla konsumenta niż

postanowienia ustawy. Gdyby zatem w regulaminie kina (który zawsze jest częścią

zawartej umowy o sprzedaż biletu do kina) były jakieś obostrzenia uszczuplające

ustawowe prawa konsumenta – byłyby one nieważne i zamiast nich stosowana byłaby

Ustawa. W rozważanym przez nas przypadku jest odwrotnie. To ustawa nie daje

konsumentowi prawa do odstąpienia od umowy w przypadku zakupu biletu do kina.

O ile art. 7 ww. Ustawy ustanawia zakaz

wprowadzania do umów postanowień mniej korzystnych dla konsumenta niż

gwarantują mu to przepisy, to umowne

rozszerzenie praw konsumenta jest jak najbardziej dozwolone. Podkreślić

należy, że w przypadku zwiększenia uprawnień konsumenta przedsiębiorca (w

naszym przypadku kino) jednocześnie bierze na siebie szerszy zakres obowiązków

niż te, które nakłada na niego ustawa. Ma to zatem zawsze charakter

dobrowolnego zobowiązania przedsiębiorcy. Krótko mówiąc – w regulaminie kina

może znaleźć się postanowienie, które w określonych warunkach umożliwi konsumentowi

odstąpienie od zawartej umowy, w ramach której już doszło do zakupu biletu.

Podając przykładowe brzmienie jednego z

punktów regulaminu kina wskazać należy, że takie rozszerzanie uprawnień

klientów jest często elementem marketingu i rywalizacji rynkowej. Kina mają

interes w tym, by przyciągnąć do siebie widzów oferując im możliwość anulowania

biletów w razie zajścia określonych okoliczności. Co do zasady możliwość tę ograniczają

upływem czasu do rozpoczęcia seansu:

Zwrotu

biletu zakupionego online można dokonać najpóźniej 30 minut przed rozpoczęciem

seansu, na który bilet został kupiony w biurze kierownika kina, po przedłożeniu

druku biletu, będącego potwierdzeniem jego uprzedniego zakupu oraz po złożeniu

pisemnej dyspozycji zwrotu.

Widzimy więc w tym przykładzie, że kino

dopuszcza możliwość odstąpienia od umowy przez konsumenta pod warunkiem, że ten

dokona tego najpóźniej pół godziny przed seansem. Dodatkowo kino wymaga

przedłożenia druku biletu w biurze kierownika z pisemną dyspozycją zwrotu. Te

warunki mogą być ukształtowane przez kino praktycznie dowolnie, albowiem i tak

jakakolwiek możliwość odstąpienia od umowy jest rozszerzeniem uprawnień

konsumenta w stosunku do tego, co przyznaje (a właściwie w tym przypadku nie

przyznaje) mu ustawa.

Rezerwacja biletu bez dokonania zakupu

praktycznie nie wiąże konsumenta, może on w każdym momencie zrezygnować z

seansu. Po dokonaniu zakupu biletu przez internet trzeba w przypadku chęci jego

zwrotu zapoznać się z regulaminem kina i postępować według zawartych tam

wskazówek. Same przepisy prawa nie dają konsumentowi takiego uprawnienia, może

to zrobić kino.