Wyłączenia odpowiedzialności sklepu jako klauzule abuzywne
W ustawowym katalogu klauzul niedozwolonych z art. 385.3 KC znajdują się 23 przykłady takich postanowień. Jako drugą w kolejności ustawodawca wskazał klauzulę, która wyłącza lub istotnie ogranicza odpowiedzialność względem konsumenta za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania.

W
ustawowym katalogu klauzul niedozwolonych z art. 385.3 KC znajdują się 23
przykłady takich postanowień. Jako drugą w kolejności ustawodawca wskazał klauzulę,
która wyłącza lub istotnie ogranicza odpowiedzialność względem konsumenta za
niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania.
Zasada ogólna
Zgodnie
z treścią art. 471 KC dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z
niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie
lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik
odpowiedzialności nie ponosi. Zakres tej odpowiedzialność można rozszerzyć albo
ograniczyć, z tym że niedopuszczalne jest zastrzeżenie, iż dłużnik nie będzie
odpowiedzialny za szkodę wyrządzoną wierzycielowi umyślnie (art. 473 KC).
Przepisy
te zapewniają równowagę i neutralne ukształtowanie uprawnień oraz obowiązków
stron umowy. W sytuacji, gdy przedsiębiorca w „narzucanym” wzorcu umowy odstępuje
od dyspozytywnego uregulowania kodeksowego na niekorzyść konsumenta, jego
interesy doznają uszczerbku.
To
oznacza, że jakikolwiek zapis umowny (np. w regulaminie sklepu internetowego) z góry wyłączający odpowiedzialność
przedsiębiorcy wobec konsumenta będzie uznany za klauzulę abuzywną. Dotyczy
to zarówno wyłączenia odpowiedzialności za niewykonanie, jak i nienależyte
wykonanie zobowiązania.
Przykłady z Rejestru klauzul niedozwolonych
Wśród
wielu orzeczeń Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów znajdziemy następujące
przypadki konkretnych zapisów uznanych za postanowienia niedozwolone:
- Sprzedawca nie ponosi odpowiedzialności za
niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązań wynikających z umowy
sprzedaży o ile niewykonanie lub nienależyte wykonanie spowodowane było
okolicznościami, na które Sklep Internetowy nie miał wpływu mimo zachowania
należytej staranności (siła wyższa).
- Podmiot prowadzący
sklep nie ponosi odpowiedzialności
za przerwy w korzystaniu ze sklepu internetowego zaistniałe z przyczyn
technicznych (konserwacja, przegląd, wymiana sprzętu, etc.) lub innych od niego
niezależnych.
- Sklep nie ponosi odpowiedzialności za
nieterminowe dostarczenie przesyłek przez Pocztę Polską oraz firmę kurierską
oraz za uszkodzenia przesyłki powstałe w czasie transportu.
- Firma nie ponosi odpowiedzialności za zdjęcia
i opisy umieszczone przy poszczególnych produktach.
- Sklep nie ponosi odpowiedzialności za skutki
zdarzeń losowych, na które nie miał wpływu, a które uniemożliwiły lub utrudniły
wykonanie umowy (pożar, powódź, strajk itd.).
- Sklep nie ponosi odpowiedzialności za
wydłużenie czasu dostawy z przyczyn nie leżących po stronie sklepu.
- Sklep nie ponosi odpowiedzialności i
zastrzega sobie prawo do ewentualnych błędów w opisach i zdjęciach
umieszczonych przy poszczególnych produktach.
- Sklep internetowy nie ponosi odpowiedzialności za
zamówienia złożone przez osoby trzecie wykorzystujące adres e-mail oraz hasło
użytkownika naszego serwisu.
- Sprzedający nie ponosi odpowiedzialności za
wydłużony czas dostawy z uwagi na okoliczności, które nie są od niego zależne
- Sprzedawca nie ponosi odpowiedzialności za
niedostarczenie zakupionego towaru Użytkownikowi (…) spowodowane podaniem przez
Użytkownika błędnego lub niepełnego adresu do wysyłki.
Nie chodzi o przyczyny wyłączenia, lecz o
sam fakt
Analizując
powyższe przykłady klauzul abuzywnych nie sposób nie zauważyć, że wszystkie one
mają wspólny element. O ile różnią się okolicznościami, w jakich przedsiębiorca
zastrzega sobie wyłączenie swojej odpowiedzialności, to jednak zawsze pojawia
się zapis „nie ponosi odpowiedzialności”. To właśnie ten zapis przesądza o
abuzywności całego postanowienia, gdyż z góry narzuca wyłączenie
odpowiedzialności przedsiębiorcy względem konsumenta, co tego ostatniego stawia
na niejako straconej pozycji.
Powszechność
stosowania przez sklepy internetowe tego rodzaju niedozwolonych postanowień
umownych wynika, jak może się wydawać, z niezrozumienia istoty abuzywności
wyłączenia lub ograniczenia odpowiedzialności przedsiębiorcy wobec konsumenta. Nie
można bowiem z góry przerzucać odpowiedzialności na konsumenta za sytuacje,
które każdorazowo wymagają analizy w myśl ogólnych reguł odpowiedzialności kontraktowej.
Komentarze obsługuje Disqus. Wczytanie spowoduje połączenie z zewnętrznym serwisem.