Opony zimowe w samochodzie. Czy prawo wymaga ich stosowania podczas zimy?
Choć przedświąteczna aura wygląda u nas póki co bardziej na deszczową, zastanowimy dziś się nad śniegiem. A dokładniej nad tym, jak przedstawia się sprawa jazdy na zimówkach w okresie zimowym w naszym kraju, czy prawo tego wymaga i jakie mogą być konsekwencje używania opon letnich w razie zdarzenia drogowego.

Choć
przedświąteczna aura wygląda u nas póki co bardziej na deszczową, zastanowimy dziś
się nad śniegiem. A dokładniej nad tym, jak przedstawia się sprawa jazdy na
zimówkach w okresie zimowym w naszym kraju, czy prawo tego wymaga i jakie mogą
być konsekwencje używania opon letnich w razie zdarzenia drogowego.
Obowiązek wymiany opon na zimówki?
Obowiązek
taki istnieje w wielu państwach europejskich, np. w Niemczech, Czechach,
Słowacji, Austrii, Litwie, Finlandii itd. Może on przyjąć postać obowiązku
bezwzględnego w postaci daty kalendarzowej, od której w danym roku należy
używać opon zimowych – np. 1 listopada, 1 grudnia. Tak to działa np. w Szwecji,
na Łotwie. W innych krajach stosuje się tzw. obowiązek sytuacyjny. Polega on na
nakazie stosowania zimówek podczas wystąpienia warunków zimowych na drogach.
Przykładem mogą być Niemcy. W jeszcze innych krajach prawo przewiduje nakaz
stosowania opon zimowych w niektórych regionach i w szczególnych sytuacjach
(np. we Francji).
Niezależnie
od sposobu, w jaki obowiązek używania opon zimowych jest realizowany – w tych krajach
mamy do czynienia z wyraźnym wymogiem prawnym. Oznacza to, że kierowca, który
nie zastosował się do obowiązku mimo jego zaistnienia (w danym okresie,
warunkach) – łamie prawo obowiązujące w konkretnym kraju. Niezastosowanie się
do przepisów często wiąże się z bardzo wysokimi mandatami.
A jak to wygląda w Polsce?
Polska
jest wśród tych krajów europejskich, które nie wprowadziły obowiązku sezonowej
zmiany ogumienia w pojazdach samochodowych. Mimo licznych zapowiedzi nadal nie
wprowadzono takiego nakazu. Zapowiadany ustawowy obowiązek wymiany opon nie
tylko nie wszedł w życie, ale nawet nie przeszedł sejmowej ścieżki
legislacyjnej. Decyzję o tym, kiedy i czy w ogóle zmienić opony na zimowe
pozostawiono kierowcom.
Funkcjonują
jednak przepisy dotyczące ogumienia samochodowego, znajdujące się w
rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. o warunkach
technicznych pojazdów oraz zakresie ich niezbędnego wyposażenia. Określają m.in.
dopuszczalny stopień zużycia bieżnika opony – według znajdującego się na niej
wskaźnika lub do głębokości 1,6 mm. Eksperci są zdania, że dla opony zimowej
dopuszczalna minimalna wysokość bieżnika powinna być wyższa i wynosić 4 mm.
Przepis ten nie przystaje więc do opon zimowych i podobnie jak w przypadku
generalnej zasady sezonowej zmiany ogumienia – brakuje odpowiedniej, prawnej regulacji.
Zachowanie ostrożności w trudnych
warunkach
W
art. 3 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym znajduje się następujący zapis:
Art.
3
1.Uczestnik ruchu i inna osoba znajdująca się na drodze są obowiązani zachować
ostrożność albo gdy ustawa tego wymaga – szczególną ostrożność, unikać
wszelkiego działania, które mogłoby spowodować zagrożenie bezpieczeństwa lub
porządku ruchu drogowego, ruch ten utrudnić albo w związku z ruchem zakłócić
spokój lub porządek publiczny oraz narazić kogokolwiek na szkodę. Przez
działanie rozumie się również zaniechanie.
Z
kolei przepis art. 19 ust. 1 kodeksu drogowego stanowi:
Art.
19
1.Kierujący pojazdem jest obowiązany jechać z prędkością zapewniającą panowanie
nad pojazdem, z uwzględnieniem warunków, w jakich ruch się odbywa, a w
szczególności: rzeźby terenu, stanu i widoczności drogi, stanu i ładunku
pojazdu, warunków atmosferycznych i natężenia ruchu.
Przepisy
te wyrażają ogólną zasadę zachowania przez kierowcę ostrożności, a nawet
szczególnej ostrożności w określonych warunkach drogowych. Stosownie do tych
warunków kierujący pojazdem powinien dostosować prędkość tak, by być w stanie
panować nad pojazdem. Okazuje się, że przy braku konkretnej regulacji obowiązku
stosowania ogumienia zimowego w warunkach zimowych, tak sformułowane zasady ogólne
mogą znaleźć zastosowanie w rozstrzyganiu spraw sądowych.
W uzasadnieniu
wyroku Sądu Najwyższego z dnia 31 maja 2016 r., sygn. akt III KK 173/16, w
sprawie dotyczącej potrącenia pieszego czytamy:
Także
korzystanie z opon tzw. „letnich” w zimowych, trudnych warunkach atmosferycznych
(niska temperatura, padający śnieg) rodziło obowiązek jak najdalej idącego
zwiększenia ostrożności, obserwacji przedpola jazdy w stopniu umożliwiającym
odpowiednio szybkie reagowanie oraz odpowiedniego zmniejszenia prędkości.
Oznacza
to, że w tej konkretnej sytuacji kierowca używający opon letnich mimo jazdy w
trudnych warunkach zimowych, powinien był zachować szczególną ostrożność i tak
dostosować prędkość swojego pojazdu, by móc nad nim panować przy każdym
manewrze. Utrata panowania nad autem, nieskuteczna próba hamowania i w
rezultacie potrącenie pieszego było więc zawinionym skutkiem, za co kierującemu
przypisano odpowiedzialność.
Podsumowanie
Polskie
prawo nie nakłada na kierowców obowiązku wymiany ogumienia na zimowe wraz z
nadejściem określonej pory lub zaistnienia szczególnych warunków zimowych. Mimo
tego jazda na oponach letnich po śniegu czy lodzie może skutkować
odpowiedzialnością kierowcy. W razie dojścia do zdarzenia drogowego kierujący
takim pojazdem może spotkać się z zarzutem niezachowania szczególnej – bo wynikającej
z kombinacji warunków zimowych z letnimi oponami – ostrożności i niezachowania
prędkości umożliwiającej panowanie nad pojazdem.
Komentarze obsługuje Disqus. Wczytanie spowoduje połączenie z zewnętrznym serwisem.