Bieg terminu do odstąpienia od umowy sprzedaży rzeczy dostarczanych osobno
Dziś skupimy się na przypadku, gdy w ramach jednego zamówienia złożonego w sklepie internetowym konsument kupił więcej niż jedną rzecz. Z jakichś przyczyn realizacja tego zamówienia może nie odbywać się jednorazowo i konsument może otrzymać rzeczy osobno, w różnym czasie. W jaki sposób wpłynie to na termin odstąpienia od umowy?

Dziś
skupimy się na przypadku, gdy w ramach jednego zamówienia złożonego w sklepie
internetowym konsument kupił więcej niż jedną rzecz. Z jakichś przyczyn realizacja
tego zamówienia może nie odbywać się jednorazowo i konsument może otrzymać
rzeczy osobno, w różnym czasie. W jaki sposób wpłynie to na termin odstąpienia
od umowy?
Objęcie rzeczy w posiadanie
Konsumenckie
prawo do odstąpienia od umowy zawartej na odległość lub poza lokalem
przedsiębiorstwa oznacza, że w terminie 14 dni konsument może od takiej umowy
odstąpić bez podawania przyczyn i ponoszenia kosztów. Jeżeli jest to umowa
sprzedaży dotycząca rzeczy, która zostaje konsumentowi wydana – termin ten rozpoczyna
swój bieg z chwilą, z jaką konsument wchodzi w posiadanie rzeczy. Mówi o tym
przepis art. 28 ust. 1 Ustawy o prawach konsumenta, w którego pierwszej części
czytamy:
art.
28
Biegterminu do odstąpienia od umowy rozpoczyna się:
1) dlaumowy, w wykonaniu której przedsiębiorca wydaje rzecz, będąc zobowiązany do
przeniesienia jej własności – od objęcia rzeczy w posiadanie przez konsumenta
lub wskazaną przez niego osobę trzecią inną niż przewoźnik (…)
W sytuacji,
gdy mamy do czynienia z większą ilością rzeczy, znajdzie zastosowanie druga
część ww. przepisu:
art.
28
1) (…)a w przypadku umowy, która:
a)obejmuje wiele rzeczy, które są dostarczane osobno, partiami lub w częściach –
od objęcia w posiadanie ostatniej rzeczy, partii lub części.
Rzeczy dostarczane osobno
Tak
jak wskazaliśmy wcześniej, różne mogą być przyczyny, dla których zamówienie obejmujące
wiele rzeczy nie będzie zrealizowane przez sprzedawcę jednorazowo. W praktyce zdarza
się na przykład tak, że w magazynie sprzedawcy chwilowo zabraknie jednej z
pozycji wyszczególnionych w zamówieniu klienta. Sprzedawcy zależy na tym, by
kupujący mimo wszystko zawarł z nim umowę i nie szukał asortymentu w innym miejscu.
Dogaduje się więc z kupującym, że w pierwszej kolejności zrealizuje zamówienie
w części, a następnie w określonym terminie dośle brakującą pozycję.
Powstaje
wówczas sytuacja opisana w cytowanym przepisie, gdzie m.in. jest mowa o wielu
rzeczach, które są dostarczane konsumentowi osobno. Sformułowanie zawarte w
przepisie wydaje się na tyle jasne, że nie powinno budzić wątpliwości co dzieje
się wtedy z terminem odstąpienia od umowy. Bieg terminu do odstąpienia od umowy
rozpoczyna się od objęcia przez konsumenta w posiadanie ostatniej z zamówionych
rzeczy.
Odstąpienie od umowy – w całości, czy również
w części?
Przepis
jest wystarczająco precyzyjny co do tego, że konsument ma prawo do odstąpienia
od umowy w całości, w terminie 14 dni liczonym od otrzymania ostatniej zamówionej
rzeczy. Nie będzie więc miało żadnego znaczenia, że w przypadku rzeczy
otrzymanych wcześniej miał możliwość sprawdzenia, wypróbowania ich przez okres
dłuższy. Jeżeli tylko konsument zmieści się w terminie liczonym od otrzymania
ostatniej zamówionej pozycji, może zrezygnować z umowy sprzedaży w całości,
czyli dla wszystkich zakupionych rzeczy.
Co
jednak w sytuacji, gdy konsument zdecyduje się odstąpić od umowy jedynie w
części, w stosunku do określonych rzeczy objętych zamówieniem? Na pewno nie
będzie budzić zastrzeżeń rezygnacja z zakupu rzeczy dostarczonej osobno, dla
której termin 14-dniowy jeszcze nie upłynął. Ale co z rzeczami dostarczonymi
wcześniej?
Okazuje
się, że jak najbardziej jest to możliwe. Po pierwsze dlatego, że co do zasady w
ogóle możliwe jest częściowe odstąpienie od umowy (pisaliśmy o tym TUTAJ). A po
drugie – przepis nie „dzieli” w żaden sposób terminów do odstąpienia od umowy dla
rzeczy dostarczanych osobno, partiami czy też w częściach. Termin jest zawsze
jeden dla całej umowy i dotyczy wszystkich objętych tą umową przedmiotów.
Czy konieczne jest funkcjonalne powiązanie
rzeczy?
Pojawił
się w doktrynie pogląd prawny, według którego reguła rozpoczęcia biegu terminu
do odstąpienia od umowy dopiero od dostarczenia ostatniej rzeczy powinna mieć określone
uzasadnienie. Tym uzasadnieniem jest, że dopiero po otrzymaniu ostatniej rzeczy
z całościowego zamówienia konsument będzie miał możliwość sprawdzenia, jak
funkcjonuje całość. Oczywiście to będzie dotyczyć jedynie takich przypadków, gdy
zamówione przez konsumenta rzeczy stanowią całość funkcjonalną, a nie elementy
od siebie niezależne w działaniu.
Jednak próba wprowadzenia podobnego ograniczenia nie jest zgodna z zasadą prokonsumenckiej wykładni prawa, a nawet z literalnym
brzmieniem samego przepisu. Art. 28 ust. 1 pkt a nie wprowadza bowiem żadnego
obostrzenia dotyczącego funkcjonalnego powiązania rzeczy objętych jedną umową,
acz dostarczanych konsumentowi osobno. Wymóg takiego powiązania stanowiłby niedopuszczalną
próbę ograniczenia praw konsumenta.
Przykład
Pan
Jan trafił na wyjątkową promocję w sklepie internetowym dotyczącą odkurzacza
piorącego. Ze względu na bardzo korzystną cenę zamówił trzy sztuki tego sprzętu
– jeden dla siebie, pozostałe jako prezenty dla rodziny. Sprzedawca
poinformował konsumenta, że w chwili składania przez niego zamówienia towar na
magazynie właśnie się kończył i zostały tylko dwie sztuki. Pan Jan zgodził się
na dostawę w dwóch partiach – najpierw dwa odkurzacze pozostałe „na stanie”, a w
terminie około tygodnia trzeci egzemplarz.
14-dniowy
termin do odstąpienia od umowy rozpocznie swój bieg dopiero od chwili, gdy pan Jan
otrzyma od przewoźnika trzeci zamówiony egzemplarz. W ciągu biegu tego terminu
pan Jan będzie miał ustawową możliwość zwrotu wszystkich bądź któregokolwiek z
zakupionych odkurzaczy.
Komentarze obsługuje Disqus. Wczytanie spowoduje połączenie z zewnętrznym serwisem.