Bank oddaje ofierze złośliwego oprogramowania utracone z konta pieniądze
Polskie sądy coraz częściej zobowiązują banki do zwrotu pieniędzy wykradzionych za pomocą złośliwego oprogramowania. Dzieje się tak z powodu tego, że zarówno zalogowanie się klienta na sfałszowanym serwisie, jak i brak uważnej lektury SMS-ów nie musi być uznane za „rażące niedbalstwo”.

Polskie
sądy coraz częściej zobowiązują banki do zwrotu pieniędzy wykradzionych za
pomocą złośliwego oprogramowania. Dzieje się tak z powodu tego, że zarówno zalogowanie
się klienta na sfałszowanym serwisie, jak i brak uważnej lektury SMS-ów nie musi
być uznane za „rażące niedbalstwo”.
Przykładem
orzeczenia korzystnego dla poszkodowanego klienta banku jest wyrok Sądu
Okręgowego w Warszawie z dnia 12 maja 2018 roku w sprawie I C 566/17. Klient trzy lata temu zlecał przelew przez internet logując się na stronie swojego banku.
Podczas próby dokonania przelewu wyświetlił mu się komunikat łudząco podobny do
wiadomości bankowych, informujący o konieczności „dodatkowego ubezpieczenia”. Wskutek
szeregu kolejnych, zainicjowanych już przez hakerów operacji na koncie klienta
utworzony został dodatkowy zaufany odbiorca. W ten sposób w kolejnych dniach z
konta klienta wyprowadzono ponad 100 tys. zł.
Klient
złożył reklamację w banku i zgłosił sprawę na Policję. Bank odmówił klientowi
zwrotu utraconych przez niego środków podnosząc, że to klient swoim działaniem
umożliwił przestępcom kradzież środków pieniężnych ze swojego rachunku
bankowego poprzez zatwierdzenie kodem sms przystąpienia do ubezpieczenia, co
skutkowało dodaniem odbiorcy definiowanego i ujawnieniem przez klienta
nieznanym osobom loginu i hasła, które to dane winny być przez powoda
szczególnie chronione. Bank podniósł jednocześnie zarzut przyczynienia się klienta
w stu procentach do powstania szkody poprzez niezachowanie należytej staranności
w ochronie swoich danych, co doprowadziło do ich udostępnienia osobom
nieuprawionym, co z kolei umożliwiło wykonanie przelewów. Zdaniem banku nie
można banku obarczać odpowiedzialnością za brak należytej staranności, albowiem
to klient bezrefleksyjnie udostępnił swoje dane, które winny być przez niego
szczególnie chronione.
Sąd
jednak nie zgodził się z taką argumentacją. Zdaniem Sądu klient miał prawo być
przekonany, iż komunikat pochodzi od banku, ponieważ był identyczny jak
komunikaty dotychczas przez bank generowane, komunikat pojawił się po poprawnym
zalogowaniu się klienta do serwisu transakcyjnego banku. Nadto wiadomość sms
została przesłana na numer telefonu podany przez klienta bankowi do autoryzacji
transakcji. Wcześniej brak było jasnych komunikatów i ostrzeżeń ze strony banku
do których z łatwością mógł dotrzeć klient ostrzegających o tych nieuczciwych i
nielegalnych praktykach, w tym o cyberprzestępczości czy działaniu
zorganizowanej grupy przestępczej wymuszającej potwierdzenie zabezpieczenia
transakcji, co prowadzi do przechwycenia danych umożliwiających dostęp do konta
klienta.
Bank
twierdził, iż umieszczał na swoich stronach internetowych ostrzeżenia, jednak
załączone wydruki nie wskazywały w jakim konkretnie okresie były one widoczne na
stronach internetowych, czy przede wszystkim obejmowało to okres przed
przedmiotowym zdarzeniem, jakie dokładnie treści przekazywał bank. Klient nie
informował nikogo o swoim loginie ani haśle do konta. Nie korzystał z opcji
zapamiętywania haseł. Ponadto logował się z komputera zainstalowanego w
Instytucie (…) z komputera posiadającego legalne oprogramowanie oraz aktywny
i aktualny program antywirusowy.
W
konkluzji Sąd stwierdził, że nieuzasadnione byłoby przyjęcie zwalniające bank
z odpowiedzialności, iż klient reagując na wyświetlony komunikat umyślnie
doprowadził do nieautoryzowanej transakcji płatniczej bądź umyślnie lub wskutek
rażącego niedbalstwa dopuścił się naruszenia co najmniej jednego z obowiązków,
o których mowa w art. 42 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 roku o usługach
płatniczych. Bank nie wykazał w toku postępowania, by klient umyślnie czy
wskutek rażącego niedbalstwa naruszył któryś z obowiązków o których mowa w art.
42 ustawy, a w szczególności poprzez udostępnienie instrumentu płatniczego
osobom nieuprawnionym, bowiem jego działanie które doprowadziło do
zdefiniowania osoby na której zostały przelane środki z konta nie było
działaniem umyślnym, a niezamierzonym i nieświadomym, co wskazuje na
niedbalstwo jednak w żadnym wypadku nie w stopniu rażącym.
Ostatecznie
klient odzyskał od banku utracone środki, pomniejszone o kwotę 150 euro, do
której według przepisów obowiązujących w dacie zdarzenia płatnik nie odpowiadał
za nieautoryzowane transakcje płatnicze.
Obecne
przepisy obniżyły tę kwotę do 50 euro.
Komentarze obsługuje Disqus. Wczytanie spowoduje połączenie z zewnętrznym serwisem.