Jak właściwie zareagować na obraźliwe i szkalujące przedsiębiorcę wpisy w Internecie?
Internetowy hejt może dotyczyć każdego. Ofiarami coraz częściej stają się sklepy internetowe, przedsiębiorcy i sprzedawcy. Co powinien w takiej sytuacji zrobić oczerniony przedsiębiorca, a przede wszystkim – od czego powinien zacząć?

a przede wszystkim – od czego powinien zacząć?
Temat hejtu
internetowego to temat rzeka. Dotyczy nie tylko celebrytów czy innych mniej lub
bardziej znanych osób, o których różne historie przeczytać możemy na portalach
społecznościowych. Zdarza się również, że ofiarami hejtu stają się sklepy
internetowe, przedsiębiorcy, sprzedawcy – którym anonimowi autorzy potrafią
zarzucić rzeczy zupełnie nieprawdziwe, szkalujące i często przyprawione solidną
dawką wulgaryzmów. Co powinien w takiej sytuacji zrobić oczerniony przedsiębiorca,
a przede wszystkim – od czego powinien zacząć?
Problem 1 – zawiłości prawne
Tych jest sporo, a
właściwie za dużo jak na początek. Istnieje cienka granica między swobodą
wypowiedzi, w tym dozwoloną krytyką, a działaniami bezprawnymi, naruszającymi
przepisy określonych ustaw. W zależności od tego, z jakim naruszeniem mamy do
czynienia – możliwe są różne drogi prawne dochodzenia swoich roszczeń. Ale to
nie jest aż tak istotne na początkowym etapie działania. Na zawiłości prawne
przyjdzie czas na dalszych etapach postępowania. Po pojawieniu się bezprawnego
wpisu ważna jest szybka reakcja w celu jego usunięcia z portalu internetowego. Wybór
sądowego trybu ochrony swoich praw może poczekać, zresztą możliwe jest, że w
ogóle nie zajdzie konieczność angażowania sądów.
Problem 2 – do kogo się zwrócić z żądaniem
W 99% przypadkach
autorzy szkalujących i nieprawdziwych wpisów pozostają anonimowi. Używane w
niektórych przypadkach imiona i nazwiska są zazwyczaj fikcyjne. Oznacza to, że
nie będziemy w stanie zidentyfikować autora wpisu pod względem jego danych
osobowych, także adresu. To z kolei uniemożliwia doręczenie mu jakiejkolwiek oficjalnej
korespondencji np. sądowej.
Zazwyczaj w takich
przypadkach istnieje jednak możliwość skontaktowania się z autorem wpisu za
pośrednictwem portalu, na którym ten opublikował swój bezprawny wpis.
Internetowe fora umożliwiają wewnętrzne komunikowanie się użytkowników za
pomocą wiadomości prywatnych, z czego należy wówczas skorzystać. Przy braku
takiej opcji można opublikować własny wpis z żądaniem skierowanym do autora
wpisu bezprawnego, by ten bezzwłocznie usunął swoją wypowiedź.
Niezależnie od
powyższego należy jednocześnie skontaktować się z administratorem strony, który
w określonych przypadkach będzie ponosił odpowiedzialność za treść wpisów,
jakie pojawiają się na jego portalu. Odpowiedzialność ta zaistnieje wtedy, gdy
administrator otrzyma urzędową lub prywatną, wiarygodną informację o tym, że
przechowuje w swoim systemie teleinformatycznym bezprawne dane. Należy więc
zwrócić się do administratora z żądaniem bezzwłocznego usunięcia nieprawdziwego
i szkalującego wpisu, najlepiej powołując się przy tym na art. 14 ust. 1 ustawy
o świadczeniu usług drogą elektroniczną.
Problem 3 – jak uzasadnić żądanie usunięcia
wpisu
Uzasadnienie żądania
kierowanego zarówno do autora bezprawnego wpisu jak i do administratora strony,
na której wpis widnieje, nie jest bezwzględnie konieczne, ale jak najbardziej
pomocne. Krótkie wskazanie, na czym polega jego bezprawność – np. fałszywość
podanych we wpisie informacji, naruszenie dobrego imienia przedsiębiorcy, może
zmobilizować autora do dobrowolnego usunięcia wpisu. Dla administratora z kolei
będzie to potwierdzeniem, że docierająca do niego wiadomość o bezprawności
przechowywanych przez niego danych jest wiarygodna (tego wymaga ustawa).
Z kilku możliwych do
zastosowania reżimów prawnych najczęstszym wyborem bywa naruszenie dóbr
osobistych opisanych w art. 23 kodeksu cywilnego. Znajdujący się tam wykaz nie
jest katalogiem zamkniętym, więc należy się powołać na naruszenie dobrego
imienia i reputacji przedsiębiorcy – co odpowiednio odnosi się także do osób
prawnych. Ta instytucja prawna jest na tyle uniwersalna, że na początkowym
etapie ochrony swoich praw przez przedsiębiorcę może znaleźć swoje zastosowanie
i należy się na nią powołać. Praktycznie każdy bezprawny, a więc nieprawdziwy,
szkalujący wpis internetowy niezależnie od ewentualnego naruszania przepisów
innych ustaw będzie także naruszeniem dóbr osobistych. Z kolei środki ochrony
dóbr osobistych są wskazane w art. 24 k.c – można żądać usunięcia naruszenia (w
tym przypadku usunięcia wpisu), a także żądać zadośćuczynienia pieniężnego oraz
wyrównania szkody majątkowej – o ile taka wystąpiła.
Podsumowanie
Reasumując –
pozostając w umiarkowanej nadziei na rozwiązanie problemu na drodze
przedsądowej należy wezwać autora wpisu do jego bezzwłocznego usunięcia, a administratora
strony do bezzwłocznego zablokowania dostępu do bezprawnego wpisu. Obu podmiotom
warto wyjaśnić bezprawność wpisu oraz powołać się na naruszenie dóbr
osobistych, skutkujące możliwością dochodzenia zadośćuczynienia pieniężnego i
odszkodowania na drodze cywilnej. Administratorowi powinno się przy tym wskazać
na jego odpowiedzialność wynikającą z art. 14 ust. 1 ustawy o świadczeniu usług
drogą elektroniczną oraz na fakt zaktualizowania się tej odpowiedzialności z
chwilą otrzymania zawiadomienia – a więc powzięcia wiedzy o bezprawnym wpisie.
Nie zaszkodzi przy
tym jednocześnie zabezpieczyć własny interes prawny w kontekście ewentualnego
postępowania dowodowego przed sądem – czyli utrwalić dowody w sprawie.
Przydatne jest wykonanie kopii – zrzutek ekranowych zawierających bezprawny
wpis oraz wydruków ze strony internetowej. Także warto zachować całą
korespondencję prowadzoną w sprawie. Może się bowiem zdarzyć, że mimo usunięcia
na jakimś etapie bezprawnego wpisu poniesiemy jako przedsiębiorca na tyle wymierne
straty, że zaistnieje podstawa do żądania odszkodowania.
Komentarze obsługuje Disqus. Wczytanie spowoduje połączenie z zewnętrznym serwisem.