Gwarancja rozruchowa i serwisowa – cóż to za zwierz?
Zastanawiasz się nad kupnem powystawowego smartfona? Pamiętaj, że produkty takie także objęte są rękojmią - sprawdź i nie daj się oszukać!

Zastanawiasz się nad kupnem powystawowego smartfona? Pamiętaj, że produkty takie także objęte są rękojmią – sprawdź i nie daj się oszukać!
Przeglądając oferty sprzedaży na
portalach aukcyjnych spotkać możemy zastrzeżenia gwarancyjne o
takiej treści:
Sprzedawca udziela kupującemu gwarancji
rozruchowej w celu sprawdzenia działania urządzenia.
Telefon
objęty jest miesięczną gwarancją serwisową naszego sklepu.
Co
oznaczają takie sformułowania i jaka jest różnica między
gwarancją, a gwarancją rozruchową czy też serwisową?
Przypomnijmy na początku, że co do
zasady kupującego chronią dwie instytucje prawne, posiada on dwa
rodzaje uprawnień do dochodzenia roszczeń z tytułu wad kupionej
rzeczy: gwarancję oraz rękojmię.
Gwarancja jest dobrowolnym
zobowiązaniem producenta (lub rzadziej sprzedawcy) rzeczy do jej
naprawy lub wymiany w razie wystąpienia wady. Rękojmia natomiast
jest zobowiązaniem ustawowym dotyczącym tylko sprzedawcy, który na
jej podstawie odpowiada za wady sprzedanej rzeczy i powinien w
zależności od konkretnego przypadku wadliwą rzecz naprawić,
wymienić na nową lub ewentualnie zwrócić kupującemu uiszczoną
cenę (odstąpienie od umowy).
Wydaje się, że w społeczeństwie
bardziej zrozumiała jest koncepcja gwarancji, która funkcjonuje z
różnymi zmianami jeszcze od czasów tzw. słusznie minionych, czyli
PRL-u. Jeżeli coś się zepsuje, to szukamy „karty gwarancyjnej”
w nadziei, że okres gwarancyjny jeszcze nie minął i odsyłamy
zepsutą rzecz bezpośrednio do jej producenta. Tak to działało
kiedyś – i tak działa w zasadzie do dziś. Jest dobrowolna
(fakultatywna), może jej udzielić producent, a także i sprzedawca
na określonych przez siebie warunkach i na wyznaczony przez siebie
czas. Jeśli tego ostatniego nie określi, będzie obowiązywał
2-letni okres gwarancyjny.
Tymczasem rękojmia pojawiła się w
naszym systemie później i ukształtowana została na zasadach prawa
unijnego. Z tytułu rękojmi możemy swoje roszczenia (np. żądanie
wymiany) kierować nie do producenta rzeczy, lecz do tego, który nam
ją sprzedał. Termin jest ustawowo dwuletni. W przypadku stosunków
między przedsiębiorcami a konsumentami nie można rękojmi
wyłączyć, można ją jedynie ograniczyć. Takim ograniczeniem jest
możliwość skrócenia okresu rękojmi do roku – jeśli
sprzedawana rzecz jest używana.
Przechodząc do głównego tematu –
czego najczęściej dotyczy tzw. gwarancja rozruchowa i serwisowa?
Pojęć tych nie znajdziemy w przepisach prawa, gdyż w tych mowa
jest jedynie o ogólnej gwarancji. Zostały one stworzone przez
sprzedawców w celu ograniczenia własnej odpowiedzialności za
sprzedawane rzeczy, które można określić jako pochodzące z
drugiej ręki. Czyli używane, choć w przypadku sklepów najczęściej
chodzi o produkty tzw. powystawowe, opisywane jako noszące drobne
cechy używania (bo były np. okazywane klientom sklepu
stacjonarnego). Drugim przykładem są towary z dopiskiem
„refurbished”, czyli z braku lepszego tłumaczenia – odnowione.
Na przykład używane telefony komórkowe poddane zabiegom
renowacyjnym typu wymiana obudowy oraz baterii.
Rzecz w tym, że te przedmioty z
pewnością były objęte gwarancją producenta, której bieg
rozpoczął się z chwilą sprzedaży pierwszemu kupującemu i której
okres już minął. W takiej sytuacji sprzedawca, będąc świadomym
iż nie sprzedaje rzeczy fabrycznie nowej lecz używaną (bądź
odnowioną) znacznie ogranicza udzielaną tym razem przez siebie
gwarancję. Albo tylko do pierwszego uruchomienia (rozruchowa) w celu
sprawdzenia działania – na czym odpowiedzialność sprzedawcy się
kończy, albo na krótki okres (serwisowa) typowo jednego miesiąca.
I może to robić, bo jak już wspomnieliśmy gwarancja jest
fakultatywna i może być udzielana na warunkach gwaranta.
Pamiętajmy jednak, że obok gwarancji
wciąż funkcjonuje rękojmia. Rękojmia dotyczy każdej rzeczy, nie
tylko tzw. fabrycznie nowej, ale także używanej. Jeżeli sprzedawcą
jest podmiot profesjonalny (przedsiębiorca – sklep), a kupującym
jest osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej (czyli
konsument), to jedynym ograniczeniem zakresu ochrony z rękojmi może
być wyraźne skrócenie jej przez sprzedawcę z ustawowych dwóch
lat do jednego roku.
Powszechną praktyką wśród
sprzedawców jest podkreślanie mocno ograniczonej gwarancji – albo
do chwili rozruchu lub do kilku miesięcy, z jednoczesnym podaniem
ograniczenia rękojmi do roku „drobnym druczkiem” lub też w
ogóle bez wzmianki o rękojmi. W tym drugim przypadku jest to nawet
z korzyścią dla konsumenta, gdyż w przypadku rzeczy używanej
obowiązywał będzie ustawowy dwuletni termin rękojmi tak samo, jak
dla rzeczy nowej.
Podsumowując należy stwierdzić, że
o ile w przypadku nowej rzeczy kupujący może zastanawiać się nad
tym, które uprawnienie jest dla niego korzystniejsze – czy
gwarancja producenta, czy rękojmia sprzedawcy, to w przypadku rzeczy
używanej zdecydowanie wygrywa rękojmia. Bowiem udzielana gwarancja,
czy to nazwana rozruchową czy serwisową, nie jest już pierwotną,
oryginalną gwarancją producenta, lecz mocno okrojoną wersją
zaproponowaną przez sprzedawcę. Nie ma więc większego znaczenia,
czy taka gwarancja dotyczy pierwszego uruchomienia, kilku tygodni czy
też miesięcy, ponieważ konsumenta i tak chroni rękojmia za wady
fizyczne, obowiązująca przynajmniej przez rok od chwili otrzymania
rzeczy.
Dla praktycznego
przykładu załóżmy więc, że jesteśmy zainteresowani zakupem
iPhone’a z drugiej ręki. Ale nie takiego ze śladami używania,
tylko w stanie „igła”. Znajdujemy aukcję na popularnym portalu
pt. „Jak NOWY iPhone 6S Refurbished” za 1 749 zł, z opisem
obejmującym m.in. oświadczenie iż „telefon nie posiada śladów
użytkowania, wad technicznych ani usterek”. Sprzedawca udziela
gwarancji, a jakże, „serwisowej” na okres 1 miesiąca. Czy to
oznacza, że jeśli telefon się zepsuje po miesiącu to zostaniemy z
dość drogim przyciskiem do papieru? Na szczęście nie – szukamy
informacji o rękojmi i znajdujemy informację, że czas na
reklamację z tytułu rękojmi wynosi 1 rok. Pamiętajmy, że
informacja o ograniczeniu rękojmi do roku jest tylko z korzyścią
dla sprzedawcy, bo jej brak w opisie aukcji będzie oznaczał, że
rękojmia będzie obowiązywała przez dwa lata. Wynika z tego, że
ochrona obejmująca wady fizyczne produktu (przede wszystkim usterki
powstałe bez naszej winy) będzie trwała nie jeden miesiąc, a
jeden rok. Jej zasady, w tym możliwość wystosowania określonych
roszczeń (naprawa, wymiana), będą identyczne jak dla rzeczy nowej.
Wystarczy tylko powołać się na rękojmię, a nie na gwarancję.
Choć sprzedawcy pewnie liczą na to, że kupujący skupią się na
wyeksponowanej informacji o krótkim okresie gwarancji, i raczej nie
będą w stanie dochodzić swoich praw z tytułu mniej popularnej i
mniej zrozumiałej rękojmi.
Komentarze obsługuje Disqus. Wczytanie spowoduje połączenie z zewnętrznym serwisem.