Właściwość miejscowa sądu w sporze konsumenta z przedsiębiorcą

24 lutego, 2019 · Mirosław Dyka · 3 min czytania

W dobie gwałtownie rozwijającego się handlu internetowego jest czymś zupełnie naturalnym, że miejsca zamieszkania czy też siedziby kupującego i sprzedającego są od siebie oddalone. Można nawet powiedzieć, że dzieląca strony odległość nie ma już większego znaczenia. Co jednak, gdy wskutek sporu strony zdecydują się skierować sprawę do sądu? Który sąd będzie wówczas właściwy miejscowo?

Zalecamy ostrożność podczas zakupów w sklepie: homeekspert.net

W

dobie gwałtownie rozwijającego się handlu internetowego jest czymś zupełnie

naturalnym, że miejsca zamieszkania czy też siedziby kupującego i sprzedającego

są od siebie oddalone. Można nawet powiedzieć, że dzieląca strony odległość nie

ma już większego znaczenia. Co jednak, gdy wskutek sporu strony zdecydują się

skierować sprawę do sądu? Który sąd będzie wówczas właściwy miejscowo?

Właściwość ogólna

Zasadą

ogólną wynikającą z ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania

cywilnego jest reguła zawarta w art. 27 § 1 tej ustawy:

art.

27 Powództwo wytacza się przed sąd

pierwszej instancji, w którego okręgu pozwany ma miejsce zamieszkania.

Mówimy

o tzw. właściwości ogólnej miejscowej, która ukształtowała się w prawodawstwie

jeszcze od czasów rzymskich. Wyrazem tego jest rzymska paremia „Actor sequitur

forum rei”. Według tej paremii powód winien pozwać stronę przeciwną przed sąd

(magistrat) tego miejsca, w którym pozwany (przeciwnik) ma stałe miejsce

zamieszkania.

W

przypadku gdy powodem jest konsument powinien on zatem pozwać przedsiębiorcę

przed sąd właściwy miejscowo dla jego siedziby. Wiązałoby się to z

uciążliwością dla konsumenta, który chcąc uczestniczyć w procesie musiałby

osobiście fatygować się często daleko poza miejsce swojego zamieszkania. Przedsiębiorca

byłby zatem w pozycji uprzywilejowanej.

Właściwość przemienna

Oprócz

właściwości ogólnej przepisy prawa ustanawiają w określonych przypadkach także jej

szczególne modyfikacje. Pojawia się wówczas właściwość wyłączna oraz właściwość

przemienna. Pierwsza z nich wyłącza zasadę ogólną i ustanawia wyjątek od

reguły, np. w przypadku sporu o nieruchomość, kiedy to właściwy miejscowo sąd musi

leżeć w okręgu, w którym nieruchomość jest położona.

Nas

interesuje właściwość przemienna wskazana w przepisach od art. 31 do 37(1)

k.p.c. Przemienność oznacza, że powód będzie miał do wyboru albo sąd wyznaczony

według właściwości ogólnej, albo według innej zasady wskazanej w tych

przepisach. W przypadku sporu konsumenta z przedsiębiorcą na tle umowy

sprzedaży zawartej w sklepie internetowym zastosowanie znajdzie art. 34 k.p.c:

art.

34 Powództwo o zawarcie umowy, ustalenie

jej treści, o zmianę umowy oraz o ustalenie istnienia umowy, o jej wykonanie,

rozwiązanie lub unieważnienie, a także o odszkodowanie z powodu niewykonania

lub nienależytego wykonania umowy można wytoczyć przed sąd miejsca jej

wykonania. W razie wątpliwości miejsce wykonania umowy powinno być stwierdzone

dokumentem.

Jak

więc widzimy – oprócz siedziby przedsiębiorcy pojawia się kolejna lokalizacja

wyznaczająca właściwość miejscową sądu, którą jest miejsce wykonania umowy.

Miejsce wykonania umowy

Aby

określić miejsce wykonania umowy sprzedaży rzeczy zakupionej w sklepie

internetowym, należy wpierw zająć się ustaleniem świadczeń stron. Sprzedający

zobowiązany jest wydać rzecz kupującemu. Jeżeli więc wydanie rzeczy kupującemu

nastąpiło w miejscu jego zamieszkania, to jest to jednocześnie miejsce

wykonania umowy. W takiej sytuacji konsument może więc skorzystać z właściwości

przemiennej i skierować przeciwko przedsiębiorcy powództwo do sądu właściwego

miejscowo według swojego miejsca zamieszkania.

Zakres stosowania właściwości przemiennej

Właściwość

przemienna wynikająca z miejsca wykonania umowy może być z powodzeniem

stosowana przez konsumenta w sporach z przedsiębiorcą wynikających np. z

rękojmi czy gwarancji, w których roszczenie dotyczy wykonania umowy. Np. w

zakresie żądania wymiany rzeczy na wolną od wad, czy też obniżenia ceny z

powodu wady.

W

doktrynie i orzecznictwie podnosi się jednak stanowisko, według którego właściwości przemiennej z art. 34 k.p.c. nie można stosować w przypadku

roszczeń dotyczących odstąpienia od umowy. Powództwo takie nie zmierza bowiem

do wykonania umowy.

Komentarze obsługuje Disqus. Wczytanie spowoduje połączenie z zewnętrznym serwisem.