5 najczęstszych błędów przy procedurze zwrotu konsumenckiego
Sprzedawco - przeczytaj i ustrzeż się błędów!

Sprzedawco – przeczytaj i ustrzeż się błędów!
Tzw. zwrot konsumencki,
czyli umowne prawo konsumenta do odstąpienia od umowy zawartej na
odległość, wynika z art. 27 do 38 Ustawy o prawach konsumenta z
dnia 30 maja 2014 r. Ustawodawca uprzywilejowuje tym prawem
konsumenta jako słabszą stronę stosunku prawnego sprzedaży, gdzie
po drugiej stronie stoi sprzedawca – przedsiębiorca i
profesjonalista.
Pamiętać należy, że sprzedawca powinien
realizować wszystkie prawa konsumenta tak, by te w żaden sposób i
na żadnym etapie procedury zwrotu nie uległy uszczupleniu. W
szczególności powinien unikać postanowień w regulaminie sklepu
internetowego, których treść może zostać uznana za klauzule
niedozwolone.
Oto 5 typowych błędów popełnianych przez sprzedawców
internetowych:
-
Odmowa przyjęcia
zwrotu towaru z powodu jego uszkodzenia, używania, niekompletności,
zniszczenia itp.
To chyba najbardziej
podstawowy błąd. Ustawa nakłada na sprzedawcę obowiązek
realizacji procedury odstąpienia od umowy niezależnie od tego, czy
zwracana rzecz jest: uszkodzona, używana w stopniu wykraczającym
poza to, co konieczne do stwierdzenia jej charakteru, cech i
funkcjonowania, niekompletna, a nawet zniszczona. Oznacza to, że
jeśli konsument odstąpił od umowy sprzedaży w ustawowym terminie,
to jest to odstąpienie skuteczne i ta skuteczność nie podlega
ocenie sprzedawcy pod kątem tego, w jakim stanie znajduje się
zwracany towar.
Stan rzeczy podlegającej
zwrotowi ma znaczenie jedynie dla ewentualnej odpowiedzialności
odszkodowawczej konsumenta. Sprzedawca powinien taką rzecz
(przesyłkę od konsumenta) przyjąć i określić, czy doszło do
zmniejszenia jej wartości. Nie ma żadnych podstaw prawnych, by
przesyłkę ponownie odsyłać konsumentowi, gdyż w wyniku
skutecznego odstąpienia od umowy właścicielem towaru jest sklep.
Po oszacowaniu wartości szkody, czyli o ile zmniejszyła się
wartość rzeczy w wyniku jej uszkodzenia bądź używania w stopniu
wykraczającym poza konieczny do stwierdzenia jej cech i
funkcjonowania – można tę kwotę potrącić ze zwracanej
konsumentowi ceny.
-
Żądanie, by
zwracana rzecz pozostawała bez śladów używania i w
nieuszkodzonym opakowaniu
Skoro ustawodawca nakłada
na konsumenta odpowiedzialność za zmniejszenie wartości rzeczy
będące rezultatem korzystania z niej w sposób wykraczający
poza konieczny do stwierdzenia charakteru, cech i funkcjonowania
rzeczy, to a contrario wynika z tego, że konsument nie
poniesie odpowiedzialności za zmniejszenie wartości rzeczy w wyniku
korzystania z niej w sposób konieczny do stwierdzenia ww.
okoliczności.
Mówiąc znacznie prościej – konsumentowi wolno
rzecz sprawdzić, przetestować w sposób, w jaki byłoby to możliwe
w sklepie stacjonarnym. Jeżeli towar znajduje się w takim
opakowaniu, które trzeba zniszczyć by rzecz zbadać (np. plastikowa
zgrzewka), to należy uznać iż zniszczenie opakowania jest do tego
konieczne i nie rodzi po stronie konsumenta odpowiedzialności
odszkodowawczej. Podobnie ślady używania rzeczy – jeśli świadczą
jedynie o jednokrotnym użyciu w celu przetestowania – to również
jest to prawo konsumenta.
między tym, co jest „zbadaniem” a co „eksploatowaniem”
rzeczy. W doktrynie wskazuje się pomocniczo – w przypadku odzieży
– iż tę można przymierzyć, ale nie nosić na co dzień.
Żądanie od konsumenta,
by zwracana przy odstąpieniu od umowy rzecz nie nosiła żadnych
śladów używania i by była w nieuszkodzonym opakowaniu jest
klauzulą niedozwoloną.
-
Żądanie, by do
zwracanej rzeczy dołączony był dowód zakupu – paragon lub
faktura
To kolejny przykład
klauzuli niedozwolonej. Żaden przepis prawa nie nakłada na
konsumenta obowiązku, by przy odstąpieniu od umowy razem ze
zwracaną rzeczą zwracał sprzedawcy jakikolwiek dokument stanowiący
dowód zakupu. Przy zakupie w sklepie internetowym pozostaje tyle
elektronicznych śladów – a więc dowodów na okoliczności
zawarcia umowy sprzedaży, jej stron, przedmiotu itd., że nie można
żądać od konsumenta dodatkowych dowodów wykazujących te
okoliczności. A już tym bardziej uzależniać przyjęcia zwrotu
towaru od załączenia paragonu czy faktury razem ze zwracaną
rzeczą.
-
Żądanie zwrotu
kosztów przesyłki towaru do konsumenta
Niestety, choć może się
to wydawać nie fair, to w przypadku odstąpienia od umowy konsument
ponosi jedynie koszty przesyłki zwrotnej do sprzedawcy. Sprzedawca
natomiast jest zobowiązany zwrócić konsumentowi kwotę wynikającą
z ceny towaru oraz kosztów transportu na linii sklep – konsument.
Jeżeli konsument wybrał opcję przesyłki droższą niż najtańszą
oferowaną przez sprzedawcę, to sprzedawca jest uprawniony by
konsumentowi zwrócić jedynie koszt przesyłki najtańszej.
Uwzględniając tę modyfikację i tak co do zasady sprzedawca ponosi
koszt „niepotrzebnej” wysyłki do konsumenta i musi się pogodzić
z tym, że rodzi to po jego stronie stratę. Sprzedawcy pozostaje
więc potraktować to jako ryzyko biznesowe i ewentualnie wkalkulować
w koszty prowadzonej działalności.
-
Żądanie, by
konsument podał numer rachunku bankowego do zwrotu uiszczonej ceny
Wydawać by się mogło,
że w powyższym żądaniu nie ma nic niezgodnego z prawem, a nawet
że jest ono wyrazem dobrej woli sprzedawcy, który uznał zwrot
konsumencki i chce się upewnić co do sposobu zwrotu pieniędzy. A
jednak – jest to klauzula niedozwolona (sygn. akt XVII AmC
1307/16).
Na tym przykładzie warto
podsumować niniejszy artykuł i sformułować ogólną zasadę
dotyczącą procedury zwrotu konsumenckiego. Otóż wszystko to,
czego wymaga się od konsumenta znajduje się tylko i wyłącznie w
ustawie.
Generalnie konsument może odstąpić od umowy składając
przedsiębiorcy stosowne, obligatoryjne oświadczenie w ustawowym
terminie i powinien rzecz zwrócić. Każdy dodatkowy obowiązek,
powinność nałożona przez sprzedawcę na konsumenta i
niewynikająca z przepisów ustawy – będzie uznana za klauzulę
niedozwoloną.
W przykładzie wymogu
podania przez konsumenta numeru rachunku bankowego do zwrotu chodzi o
to, że sprzedawca nie może uzależniać spełnienia swojego
obowiązku zwrotu uiszczonej przez konsumenta ceny od jakichkolwiek
dodatkowych, nie wynikających z ustawy warunków stawianych
konsumentowi. Co do zasady powinien zwrócić pieniądze w ten sam
sposób, w jaki je otrzymał. Jest możliwe w drodze porozumienia z
konsumentem, by obrać inny sposób płatności – np. wybrany przez
konsumenta. Ale takie ustalenia muszą mieć charakter dobrowolny i
wynikać z wyraźnej woli i zgody konsumenta. W żadnym wypadku nie
należy stawiać konsumentowi dodatkowych, stanowczych warunków. To
samo odnosi się np. do żądania oznaczenia na przesyłce numeru
zwrotu nadanego przez sprzedawcę.
Prawa przysługujące
konsumentowi i zagwarantowane w ustawie można umownie, a więc np. w
drodze zapisów regulaminu sklepu internetowego poszerzyć. Ale nigdy
nie można tych praw zawęzić, co dotyczy także nakładania przez
sprzedawcę na konsumenta dodatkowych obowiązków czy też wymagań
(patrz. art. 7 Ustawy o prawach konsumenta).
Komentarze obsługuje Disqus. Wczytanie spowoduje połączenie z zewnętrznym serwisem.